Yıllar boyunca Formula 1’de kurallar iki temele dayanır: teknik ve sportif. 2021’de ise takımlar ilk kez finansal kurallarla yönetilecek.

İlk başta 175 milyon dolar olarak belirlenen bütçe sınırı covid-19 pandemisinin yarattığı ekonomik darbeyle birlikte 145 milyon dolara düşürüldü. 47 sayfalık kapsamlı bütçe sınırı aslında kağıt üzerine yazılanın fazlasından ibaret.

Bütçe sınırı ile birlikte Formula 1’e olan etkisi üzerine bilmeniz gerekenleri sıraladık.

Bütçe Sınırı Gerçekte 145 Milyon Dolar Olmayacak



23 yarıştan oluşan 2021 sezonunun takımlara maliyeti 147.4 milyon dolar olacak. Çünkü 145 milyon dolarlık bütçe hesaplanırken yıllık 21 yarış olarak düşünülmüştü. Fakat Concorde Anlaşması bir sezonda 25 yarışın yapılmasının önünü açtı.

Ek maliyetler göz önüne alındığında bir sezonda yapılacak yarış sayısı 21 yarıştan az ya da çok olması halinde 145 milyon dolarlık temel bütçede 1.2 milyon dolarlık artı/eksi oynamaların olacağı düşünülüyor.

Önümüzdeki yıl ise bütçe sınırı 140 milyon dolar, 2023’de ise 135 milyon dolara kadar gerileyecek.

Takımlar Çalışmalarını Göstermek Zorunda



Bütçe sınırı etik kuralları ile yönetilmeyecek, takımlar ilgili maliyetlerini belirleyip FIA’ya rapor vermek zorunda olacaklar. Bu takımların maliyetleri konusunda şeffaf olmaları ve sahi oldukları daha geniş hizmet sağlayıcıları ya da grup şirketlerinin de maliyetlerinin nasıl hesaplanması gerektiğini kapsayan sayısız kuralla birlikte bütçe sınırı için önemli olan her şeyi hesaba katmaları gerektiği anlamına geliyor.

Bazı Takımlar Yeniden Yapılanmak Zorunda



Bütçe sınırının olumsuz yanlarından birisi personel sayısı fazla olan takımlar personelini yeniden tahsis etmek zorunda kalması ya da daha kötü senaryoda personel sayılarını azaltmalarının gerekmesi.

Hiç kuşkusuz takım çalışanları, bir Formula 1 takımının harcamalarının en önemli parçalarından birisi ve personellerin çalışma refahı sağlanırken alınan hizmetler bütçe sınırından muaf tutulmakta. Tabi ki bu muafiyet takım içerisinde en yüksek ücrete sahip üç kişiyi kapsamadığını da unutmamak gerekiyor.

Örneğin Ferrari, teknik ortaklığa sahip olduğu Haas için Maranello’da bir bina inşa edip Simone Resta’yı kiralık olarak göndererek bu sorunu çözdü. McLaren büyük ölçekli bir şirket olmasına rağmen bazı personelini işten çıkarak zorunda kaldı. Mercedes ve Red Bull ise personellerini farklı projelere taşıdı.

Takımların buna alışması bir süreç gerektiriyor ve yaklaşımlarının değişmesi konusunda da zamana ihtiyaçlarını olduğu açık. Özellikle de Formula 1’in büyük takımları için.

Yedek Parça Yönetimi Zorlaşacak



Formula 1 takımları parça ve yedek parçaların takibini yakından yönetmeye alışkınlar fakat bütçe sınırı hem yedek parça tedariğini hem de parçaların ömrü olumsuz etkileyebilir.

Güvenlik anlamında herhangi bir sorun olmasa da sezon sonuna doğru yedek parça azlığı ve yorgun bileşenlerin kullanılması gibi sorunlarla karşı karşıya kalabilirler.

Geçen sene Romain Grosjean’ın Bahrain Grand Prix’inde aracı paramparça etmesinin ardından Haas takımı sezonu sınırlı bir bütçeyle ve elinde kalan yalnızca iki şasiyle tamamlamıştı.

Şef aerodinamist Ben Agathangelou, Aralık ayında yaptığı açıklamada Haas’ın geçen sene yaşadığı durumun potansiyel olarak gelecek şeylerin bir göstergesi olduğunu söylemişti.

“İki Bahrain yarışı arasında araç oldukça yorgundu. Çok fazla yedek parçamız olmadığından pek çok şeyi onarmak zorunda kaldık ve bu sene uzun süre böyle dayanmamız gerekti. Yani bu sporda pek de alışkın olmadığımız bir durum, aşınma ve yıpranmadan dolayı yaşadığımız performans kayıpları da cabası. Bütçe sınırı ile birlikte bileşenlerin ömürlerini artırmak hayati önem taşıyacak.”

2021 – 2022 Arasındaki Gelişim Dengesi Kritik Olacak



2021 yılı, 2020 araçlarının çoğu parçasının bir sonraki seneye aktarılması ve 2022’de yürürlüğe girecek yeni teknik kurallarla birlikte benzersiz bir sezon olacaktı.

Fakat bütçe sınırı ile birlikte bu yılın başına kadar yeni kurallara uygun araçların aerodinamik testlerinin de yasaklanması işleri daha da zorlaştırdı diyebiliriz.

Takımlar bu sene tasarım ve gelişim kaynaklarının bir kısmını 2022’ye aktarırken bir yandan da 2021’e yatırım yapmaya devam edecekler.

2022’deki değişiklikler göz önüne alındığında gelecek yıla ne kadar çok yatırım yaparsanız kazancınız da bir o kadar çok olacaktır.

Takımlardan Protesto ve Şikayetler Gelecek



Bir takım rakibinin bütçe sınırını ihlal ettiğinden şüphelenirse tıpkı teknik ve sportif kurallarda olduğu gibi protestoda bulunabilecek.

Şikayetçi olan takım asılsız şüpheler yerine geçerli kanıtlarla birlikte “iyi niyet” adı verilen bir raporla sezonun ilk dört ayı içerisinde başvuruda bulunabilecek.

Kuralı Çiğneyen Ağır Cezalar Alacak



Bu tip düzenlemelere sahip bazı spor dallarında kural ihlallerine yalnızca para cezaları verilirken Formula 1’in finansal kurallarının ihlali vakalarını takip edecek bağımsız mahkemelerin “Bütçe Sınırı Yargı Paneli” hak mahrumiyeti cezası da dahil olmak üzere daha geniş yetkilere sahip olacak.

Elbette mali cezalar ve kınama cezalarının da uygulanacağını unutmamak gerekiyor hatta sonraki sezonlarda ihlal yapan takımın bütçe sınırının daha da düşürülmesi gibi bir kapsam da söz konusu.

Sadece bununla da kalmıyor, şampiyonada puan silme, aerodinamik testlerin sınırlanması, takımları yasaklama hatta şampiyonadan ihraç etme cezaları da verilebilecek. Bu cezalar hem takımlara hem de bireylere ayrı ayrı uygulanabilecek.

Formula 1 direktörü Ross Brawn’ın dediği gibi bu kuralların “dişleri var”. Asıl soru büyük bir ihlal durumunda şampiyona yaptırım uygulamak konusunda ne kadar istekli olacak.

Pilot Maaşları Tartışılmaya Devam Edecek



Pilot maaşlarına ilişkin bir üst sınırın olmasına dair tartışmalar devam ederken henüz bir karar alınmış değil.

Mevcut bütçe sınırı kuralında pilotların maaşları, seyahat ve konaklama masrafları muaf tutulmuş durumda. 2021 yılında bu konu üzerine durulması muhtemel görünüyor.

ffttkknn