eYakıt'ın arkasındaki ivme artıyor ancak bu yakıt çeşidi motor sporları ve otomotiv endüstrileri için uygulanabilir bir gelecek sunuyor mu?

Formula 1'in 2026'da yeni nesil motorları için %100 sürdürülebilir bir yakıt kullanmaya başlaması yönündeki kararla e-Yakıtlar konusu daha da ön plana çıktı. Bu, Dünya Ralli Şampiyonası'nın 2022'de %100 yenilenebilir olduğunu iddia ettiği sentetik ve biyoyakıt karışımını tanıtmasından ve bu sezon IndyCar'ın Brezilya şeker kamışından elde edilen ikinci nesil etanol kullanan kendi karışımını tanıtmasının ardından geldi.

AB'nin 2035 yılından itibaren sentetik yakıtla çalışmayan yeni içten yanmalı motorlu araçların satışını yasaklamasıyla birlikte, içten yanmalı motorları daha uzun süre hayatta tutmak ve mevcut araçların karbon üretimini azaltmak için e-Yakıtlara büyük yatırımlar yapılıyor. Fosil yakıt kullanımını sınırlama çabaları memnuniyetle karşılanmakta ancak e-Yakıtlar, motor sporlarında bunu yapmanın gerçekten en iyi yolu mu?

İlk olarak, e-yakıtların nasıl üretildiğini ele alalım. Bu, havadaki karbondioksiti yakalayıp sudan elde edilen hidrojenle bir araya getirmeyi içeren oldukça yoğun enerji tüketimi olan bir süreç. Bu sihirli bir şey değil; daha sonra bir yanma döngüsünde elde edebilmek için öncelikle enerjiyi ortaya koymanız gerekiyor. İçinde çok fazla enerji olan bir yakıtın ilk etapta üretilmesi için çok fazla enerji gerekiyor.

Daha sonra bu yakıtı kaynağından bir dolum istasyonuna taşımanız, bir arabaya pompalamanız ve son olarak da yakmanız gerekir. E-yakıt yakan 2026 F1 motorlarının karbon nötr olduğunu, çünkü sadece yakıtı üretmek için kullanılan karbonu saldığını iddia etseniz bile, tüm zinciri yenilenebilir ve uygun maliyetli hale getirme konusunda hâlâ bazı sorunlar var.

eYakıt üretmek için karbon üretmek açıkça ters etki yaratır. Dolayısıyla tamamen karbon nötr olabilmek için elektriğin yenilenebilir kaynaklardan gelmesi gerekiyor. Bu da rüzgar ve güneş enerjisi kullanmak anlamına geliyor, zira ABD veya Avrupa'nın yarısından fazlası karbona çok bağımlı. Ancak bu enerji kaynakları çok pahalı ve bol miktarda arzı bulunmuyor. Sonuç olarak, genel kullanım için e-Yakıtlar ticari olarak uygulanabilir bir seçenek gibi durmuyor.

Sırf F1 eYakıt kullanacak diye, otomotiv pazarı da onu takip edecek diye bir şey yok çünkü onu üretmek için gereken enerji çok pahalı. Hafta sonları kullanmak ve karbon nötr olmasına rağmen motor sesini duymak istediğiniz özel bir klasik araba için olmadığı sürece, bu pek mantıklı durmuyor.

Bu şekilde karbon yakalama hâlâ ilk aşamalarında, bu nedenle teknoloji gelişecek ve daha ucuz hale gelecektir. Ancak yine de bunun gerçekleşmesine daha çok var. Bosch 2020 yılında, yenilenebilir sentetik yakıtların en erken 2030 yılına kadar litre başına 1,20 Avro olmayacağını öngörmüştü. Uluslararası Temiz Ulaşım Konseyi bunu iyimser bir tahmin olarak değerlendiriyor.



Dünyada petrolün yerini tamamen alabilecek miktarda e-yakıt üretmek için yeterli miktarda enerji yok. Transport & Environment şirketinin analizine göre, 2035 yılına kadar yollardaki 287 milyon otomobilden sadece beş milyonunun tamamen eYakıtla çalışabileceği öngörülüyor. Bu, AB'de kullanılan otomobillerin sadece %2'sine denk geliyor.

eYakıtların uygulanabilir olması için gereken çok ucuz yenilenebilir enerjide aşırı bir fazlalık olsa bile, verimsizliği nedeniyle sentetik yakıtları kötü bir girişim olabilir. E-yakıtların üretilmesi, taşınması ve yakılmasından kaynaklanan enerji kaybı, bataryalı elektrikli araçlara kıyasla çok daha fazladır; T&E, e-yakıtların %77 verimliliğe sahip elektrikli araçlar karşısında sadece %16 verimliliğe sahip olduğunu belirtiyor.

Alıntı:eYakıt üretmek için karbon üretmek açıkça ters etki yaratır. Dolayısıyla tamamen karbon nötr olabilmek için elektriğin yenilenebilir kaynaklardan gelmesi gerekiyor.

Uçaklarda durum farklı, zira havacılık sektörünün elektrifikasyonuna daha çok var. Ancak elektrikli araç seçeneğinin mevcut olduğu yol otomobillerinde ve pistlerde, elektrik motorları kullanarak elde edebileceğiniz aynı miktarda enerjiden eYakıtlarla aynı miktarda hareket üretmek mümkün değildir. Süreci daha iyi hale getirebilirsiniz ancak fizik kanunlarında bir sınırlama vardır. Bana göre, tüm bu süreçleri atlayıp elektriği bir bataryayı şarj etmek için kullanmak daha mantıklı.

e-Yakıtlar motor sporlarını kurtarabilir mi? Eğer asıl amacı pazarlama ve imaj ise, bunun bir mantığı olduğunu söyleyebiliriz. F1 için sponsorlarını mutlu etmenin iyi bir yolu olabilir. Ancak normal müşterilerin bunu yol otomobillerinde kullanacağını söylemek - ve F1'in bu yüzden bu yolu takip ettiğini söylemek - bana hiç mantıklı gelmiyor.



tr.motorsport.com