Formula 1 sezonu yaklaşırken takımlar, resmi sezon öncesi testler başlamadan önce yeni araçlarını ilk kez piste çıkarıyor. Bu ilk sürüşler “shakedown” olarak adlandırılıyor ve araçların performansından çok, temel işlevselliğini doğrulamak amacı taşıyor.

2026 sezonu öncesinde bu süreci ilk başlatan takım Audi oldu. Yeni teknik düzenlemeler kapsamında geliştirilen araç, sezon öncesi testlerden önce kısa bir özel sürüşle piste çıkarıldı.

Shakedown’lar, tasarım ofisinde aylar süren çalışmanın pistte gerçekten çalışıp çalışmadığını görmenin ilk adımı olarak kabul ediliyor.

Mevcut FIA kurallarına göre takımlar, bu ilk sürüşlerde en fazla 200 kilometre yol yapabiliyor. Bu sınır, shakedown’ların performans geliştirme testine dönüşmesini engellemek için bilinçli olarak konulmuş durumda. Amaç, aracın temel sistemlerinin düzgün çalıştığından emin olmak.

Bu sürüşlerde kullanılan lastikler de kısıtlamaya tabi. Takımlar, yarış lastiklerine kıyasla çok daha düşük tutuş sunan özel Pirelli lastikleri kullanmak zorunda.



Bu lastikler çoğu zaman ıslak zemin kanallarına sahip oluyor ve anlamlı performans verisi toplanmasını zorlaştırıyor. Böylece rekabet dengesi korunurken, gerekli teknik kontrollerin yapılmasına izin veriliyor.

200 kilometrelik sınırlı süre, mühendisleri önceliklendirme yapmaya zorluyor. Direksiyon tepkileri, fren hissi, güç ünitesinin entegrasyonu, temel aerodinamik denge ve yazılım sistemleri bu sürüşlerde kontrol edilen başlıca unsurlar arasında yer alıyor. Pilotlar ise kokpit ayarlarına alışıyor ve aracın ilk sürüş karakterini hissediyor.

Özellikle tamamen yeni tasarımlar veya büyük teknik değişiklikler içeren araçlarda shakedown’lar kritik önem taşıyor. Simülasyonlarda fark edilmeyen mekanik veya elektronik sorunlar, bu ilk sürüşlerde ortaya çıkabiliyor. Tekerlek bağlantılarından hibrit sistemlerin çalışmasına kadar en temel kontroller bu aşamada yapılıyor.

Shakedown’lar kapsamlı testlerin yerini tutmuyor ancak teori ile pist gerçeği arasında vazgeçilmez bir köprü görevi görüyor. Takımlar, bu sürüşlere ek olarak sezon içinde iki adet tanıtım sürüşü yapma hakkına da sahip.

Ancak bu etkinliklerde sınırlar daha da sıkı. Güncel araçlarla en fazla 15 kilometre, eski nesil araçlarla ise daha önce test edilmiş parçalar kullanılması şartıyla 50 kilometreye kadar sürüş yapılabiliyor.

Kısacası shakedown’lar, Formula 1’de “hız aramak” için değil, aracın gerçekten çalıştığından emin olmak için yapılan ilk ve en kritik adım olarak öne çıkıyor.

tr.motorsport.com