1. Giriş: Sıralama Turları Neden Önemlidir?

Formula 1'de sıralama turları, yarışın başlangıç çizgisini belirler; bu da stratejiyi, lastik kullanımını ve geçiş fırsatlarını etkileyebilecek önemli bir faktördür. Modern F1 araçları önemli ölçüde yere basma kuvveti ürettiği ve yakın takipte zorlanabildiği için, Cumartesi günü güçlü bir pozisyon elde etmek genellikle Pazar günü sonucu belirler. Sıralama turları ayrıca sürücüleri ve takımları düşük yakıt tüketimi ve yüksek performans koşullarında araçtan maksimum verimi almaya zorlar ve bu da onu bir yarış hafta sonunun en yoğun seanslarından biri haline getirir.

2. Standart Hafta Sonu Formatına Genel Bakış

Geleneksel bir Grand Prix hafta sonu şunlardan oluşur:

Cuma: Serbest Antrenman 1 (FP1) ve Serbest Antrenman 2 (FP2)
Cumartesi: Serbest Antrenman 3 (FP3), ardından sıralama turları
Pazar: Yarış

Sprint hafta sonları dışında, Grand Prix'nin başlangıç sırasını sıralama turları belirler; çünkü Sprint hafta sonları için program farklılık gösterir.

3. Q1, Q2, Q3 Açıklaması

Katılım Numaraları ve Eleme Kuralları

Formula 1, üç aşamalı bir eleme formatı kullanır:

Q1 – 18 dakika

20 aracın tamamı katılır.
Sonunda, en yavaş beş sürücü elenir ve 16.-20. sıralardan başlar.

Q2 – 15 dakika

Kalan 15 araç yarışır.
Beş sürücü daha elenir ve 11.-15. sıralardan başlar.

Q3 – 12 dakika

İlk 10, pole pozisyonu ve son ilk 10 grid sıralaması için yarışır.

Bu yapı, trafiğin, zamanlamanın ve lastik seçiminin her turda ilerlemede önemli rol oynamasını sağlar.

Tur Stratejisi (Çıkış Turu / İtme Turu / Tur İçi)

Pilotlar, lastik performansını en üst düzeye çıkarmak için tasarlanmış bir dizi tur gerçekleştirir:

Çıkış Turu: Pilotlar pit şeridinden çıkar ve lastikleri ve frenleri ısıtır. Trafiğe takılmamak için alan yönetimi çok önemlidir.
İtme Turu: Tam hızda zamanlanmış tur. Bu turlarda lastik tutuşu en üst düzeye çıkar ve milisaniye farkları belirleyici olur.
Tur İçi: İtme denemesinden sonra genellikle pite geri dönülen bir soğuma turu.

Takımlar genellikle pist gelişimini, lastik aşınmasını ve yakıt yükünü dengeleyerek birden fazla denemeyi senkronize eder.

4. Sprint Sıralama Formatı

Normal Sıralama ile Aradaki Farklar

Sprint hafta sonlarında yapı değişir:

Cuma: FP1 + Sıralama (Pazar günkü Grand Prix için grid belirlenir)
Cumartesi: Sprint Shootout (daha kısa bir sıralama seansı) + Sprint Yarışı

Sprint Shootout, kısaltılmış bir versiyondur:

SQ1 – 12 dakika
SQ2 – 10 dakika
SQ3 – 8 dakika
Lastik bileşenleri genellikle her segment için yönetmeliklerce zorunlu tutulur.

Verilen Puanlar

Sprint Yarışında ilk sekize girenler puan alır:

P1 = 8 puan
P2 = 7 puan
P3 = 6 puan
…
P8 = 1 puan

Bu puanlar hem Pilotlar hem de Markalar Şampiyonası'na sayılır.

5. Hava Durumu ve Kırmızı Bayrak Özel Durumları

Sıralama turları hava koşullarından büyük ölçüde etkilenebilir:

Islak koşullar orta veya tam ıslak lastikler gerektirebilir ve pist kurudukça veya bozuldukça tur sürelerinin hızla değişmesine neden olabilir.
Kırmızı bayraklar kazalar veya güvenli olmayan koşullar nedeniyle seansı durdurur. Seans saati duraklatılır ve pilotlar pitlere geri dönmelidir.
Şiddetli hava koşulları devam ederse, Yarış Kontrol sıralama turlarını ayarlayabilir, geciktirebilir veya nadir durumlarda farklı bir güne alabilir.

6. %107 Kuralı Açıklandı

Araçların güvenli bir şekilde yarışabilecek kadar hızlı olmasını sağlamak için, en iyi Q1 süresi Q1'deki en hızlı turun %107'sini aşan herhangi bir sürücünün yarışa başlamasına izin verilmeyebilir.
İstisnalar geçerli olabilir (örneğin, antrenmanlarda gösterilen hız veya olağanüstü koşullar), ancak takımlar genellikle aracın rekabetçi hıza sahip olduğunu kanıtlamalıdır.

7. Cezalar ve Grid Düşme Kuralları

Sürücü ve takım ihlalleri, sıralama turlarından sonra grid cezalarının uygulanmasına yol açabilir:

Güç ünitesi elemanı değişiklikleri (örneğin, ekstra motorlar veya turboşarjlar)
Şanzıman veya aktarma organı değişimleri
Sürüş ihlalleri (başka bir sürücüyü engellemek, sarı bayraklar altında hız yapmak, pit şeridinde engel olmak)

Cezalar genellikle şu şekilde sonuçlanır:

Gridde belirli sayıda sıra düşmesi
Veya daha büyük ihlaller için arkadan veya pit şeridinden başlanması

8. F1 Sıralama Turlarında Genel Terimler

Park Fermé

Sıralama turlarının başlangıcından yarışa kadar uygulanan bir düzenleyici koşul. Takımlar, adilliği sağlamak ve "sadece sıralama turlarına özel" konfigürasyonları önlemek için büyük ayar değişiklikleri yapamazlar.
Pist Gelişimi

Daha fazla araç geçtikçe, lastikler birikiyor ve pist daha hızlı hale geliyor. En üst düzey gelişim için tur zamanlama önemli bir stratejidir.

Çekme / Rüzgar Akımı

Yakından takip eden bir araç, aerodinamik sürtünmenin azalmasından faydalanır. Takımlar bazen uzun düzlüklerde tur sürelerini iyileştirmek için bir sürücüye çekme sağlamak üzere koordine olur.

9. Özet ve Hızlı Referans Tablosu

Oturum	Süre	Katılımcılar	Elenenler	Notlar
1. Çeyrek	18 dk	20 araç	Son 5	Pist genellikle kalabalık, trafik yönetimi çok önemli
2. Çeyrek	15 dk	15 araç	Son 5	İlerlemek için lastik stratejisi önemli
3. Çeyrek	12 dk	İlk 10	Yok	Pol pozisyonu belirlendi

Sıralama turları, bir F1 hafta sonunun en zorlu bileşenlerinden biri olmaya devam ediyor. Yapıyı, lastik kullanımını, stratejiyi ve kuralları anlamak, hayranların her hızlı turun ardındaki hassasiyeti ve karmaşıklığı takdir etmelerine yardımcı olur.

trf1.net