2023 Formula 1 Dünya Şampiyonası sezonunda bitime dört yarış kala, takvimin her zaman en renkli noktalarından biri olmayı başaran Meksika'dayız.

Şampiyonluklar bir bir belli olmuşken, ardı ardına gelen tartışmalı yarışların sonuncusu olan COTA'da yaşanan diskalifiyeler, takımlar pek ses çıkarmasa ve konu pek büyümese dahi sezonun soru işaretli olaylarından biri olarak hafızalardaki yerini aldı. Yarışı tamamlayan otomobillerin sadece dördüne uygulanan taban tahtası testinde iki otomobil sınıfta kalınca hem taraftarlar hem de kurallara uyduğunu düşünen takımlar, böyle soru işaretli bir hafta sonunda bu testin tüm otomobillere uygulanması gerektiğini söyleyerek önemli bir noktayı işaret ettiler. Bu haklı eleştirinin yanında, beyaz çizgi ihlalini tespit eden kameranın yerinin hatalı olduğu anlaşılınca iki sıralama turu seansı koşulan hafta sonunda atılan turların tamamının sorgulanması zorunlu hale geldi. COTA'da yaşananlar sonrası FIA yine şaşırtmadı ve gündemi galipten çok yarışın dışındaki olaylar belirledi.



Bu kez sıra Güney Amerika’nın renkli ülkesi Meksika'da. Pistin tarihi oldukça eski olsa da ülkenin grand prix'ye ev sahipliği oldukça inişli çıkışlı. Yarışa ev sahipliği yapan Autódromo Hermanos Rodríguez'in geçmişi 1959 yılına kadar uzanıyor. Sezona dahil olmasa da ilk grand prix yarışının koşulduğu yıl ise 1962.

Arenanın ismini aldığı hikaye oldukça dramatik. Meksikalı genç pilot Ricardo Rodríguez, kendi ülkesindeki ilk yarışta çok talihsiz şekilde hayatını kaybetmişti. Ricardo'nun abisi Pedro ise kendisinden dokuz yıl sonra, bu kez Almanya'nın Norisring pistinde kardeşiyle aynı kaderi paylaşmıştı ve yaşama veda etmişti. Meksikalı iki pilot kardeşin hayatlarını kaybetmeleri sonrası, ülkedeki pistin adının onlara ithaf edilmemesi düşünülemezdi. Bu üzücü olaylar silsilesi sonrası tesisin adı “Rodríguez Kardeşler Pisti” oldu.

Meksika'nın sezona dahil oluşu 1963 yılıyla başladı ve 1970'e kadar kesintisiz olarak devam etti. Verilen uzun aranın ardından ikinci periyot 1986 ile 1992 yıllarını da kapsayan aralıkta oldu. 21 yıl süren ikinci büyük ara sonrası 2014 yılında başlayan en güncel ev sahipliği serisi ise 2020 yılında verilen pandemi molası hariç günümüze kadar ulaştı.



Toplamda 22 yarışa sahne olan Meksika GP'sinin en başarılı ismi 2017, 2018, 2021 ve 2022 yıllarındaki galibiyetleriyle Max Verstappen. Jim Clark, Alain Prost, Nigel Mansell ve Lewis Hamilton ikişer galibiyetle Hollandalı ismin arkasında. En başarılı takım ise Oracle Red Bull Racing. Avusturyalı ekibi üçer galibiyetle Lotus, McLaren, Williams ve Mercedes takip ediyor.

Belki de pistin en büyük alametifarikası irtifa. Autódromo Hermanos Rodríguez, ülkenin genel coğrafi durumuna da uygun olarak tamı tamına 2285 metre yükseklikte. Zaman içerisinde birçok kez değişime ve yeniliğe sahne olan tesisin günümüzde kullanılan versiyonu 4304 metre uzunluğunda. Saat yönüne dönülen pistte iki uzun düzlük ve 17 viraj var. Yarış 71 turdan oluşuyor. Tur süresi, pistin genel yapısıyla uyumlu olarak nispeten kısa. Yarış içinde atılan en hızlı tur, 2021'deki mücadelede attığı turla Valtteri Bottas’a ait.

İlk sektör iki uzun düzlükten oluşuyor. Yarışın startı sonrası ilk viraja kadar uzanan bölüm adeta bir drag yarışı edasında geçiliyor. Neredeyse 340 km/s hıza kadar ulaşılan düzlük, 100 km/s hıza kadar düşülen sağ yönlü ilk viraj ile bitiyor. Takip eden ve benzer hızlarla geçilen iki viraj, pilotları ikinci uzun düzlüğe çıkarıyor. İkinci sektörün ilk bölümüne açılan düzlük sonu, arka arkaya gelen sol, sağ ve yine sağ yönlü düşük hızlı virajlarla başlıyor. Altıncı virajda neredeyse 75 km/s'e kadar düşülüyor. İkinci sektörün devamı yüksek hızda dönülen bol sayıda virajdan oluşuyor. Sektörün sonundaki tam gaz bölüm, pilotları üçüncü sektöre bağlıyor. Üçüncü viteste sağa doğru 120 km/s hız civarında dönülen viraj, belki de takvimin en özel seyirci noktalarından biri olan stadyum bölümüne açılıyor. Olabilecek en yüksek seyir süresini mümkün kılmak için tasarlanmış sol yönlü 13. virajı 65 km/s civarındaki bir hızda dönen isimler, bol seyircili bu bölümü yine düşük hızlı virajlarla geride bırakarak start-finish düzlüğüne doğru ilerlerken turu tamamlamış oluyorlar.



Meksika GP'sinde üç DRS noktası göreceğiz. İlk DRS bölgesi elbette çok uzun start-finish düzlüğü, ikinci DRS bölgesi ise ilk sektörün devamındaki düzlük. Bu iki bölge için de kullanılan tespit noktası, stadyum bölümünün çıkışındaki 15. viraj. Üçüncü ve son DRS bölgesi, ikinci sektörün sonundaki kısa tam gaz bölüm. Bu bölüm için belirlenen tespit noktası ikinci sektörün yüksek hızda geçilen virajlarının orta noktası. Yüksek irtifadan kaynaklı ince hava sebebiyle DRS etkisinin oldukça azalabildiği göz önüne alınarak, uzun olmasına rağmen geçiş için yeterli olmayacağı düşünülen start-finish düzlüğünde ve devamındaki düzlükte aynı tespit noktasıyla DRS'ye izin verilmesi oldukça anlaşılır.

Hafta sonuna dair tüm kararları belirleyen şey başta da belirttiğimiz yüksek irtifa, yani pistin 2000 metreden daha yüksekte bir bölgede olması. Bu sebeple takımlar buraya, mümkün olan en yüksek yere basma paketiyle geliyorlar. Çünkü havanın inceliği sebebiyle bu bile tam olarak istedikleri sonucu veremeyebiliyor. Aynı pistin deniz seviyesinde olması halinde daha orta seviye bir paketle yarışmayı tercih edecek ekipler için Meksika her anlamda farklı bir tercihler paketi anlamına geliyor. Tahmin edeceğiniz üzere ince havanın içten yanmalı motor üzerindeki olumsuz etkisi ve performans kaybı, takımlar için en olası endişelerin başında gelebiliyor. Bu durumda devreye girmesi gereken turbonun hangi takım için daha iyi çalışacağı ise bir diğer etken. Turbo hibrit çağının başına denk gelen ilk yarışlarda bu durum gerçekten önemli bir sorun olarak karşımıza çıksa da günümüzde bu güç ünitesi paketiyle kaydedilen mesafe sonrası konunun olabildiğince yönetilir hale geldiğini belirtmek gerek. Ancak yine de uzun sezonun sonuna denk gelen bu pistte olası içten yanmalı ve turbo sorunları sürpriz olmaz.

Pirelli, Meksika'ya en yumuşak lastik setiyle (C3, C4, C5) gitmiş durumda. Geçtiğimiz yıl C2, C3, C4 ile koşulan hafta sonunda, yarıştaki pit stop tercihlerinin hiç zorlayıcı olmaması sonrası takımları olabildiğince iki pit stopa yöneltmek adına bu tercih anlaşılır. Burada asfalt aşınması düşük. Yüksek hıza çıkılan ilk düzlük sonrasındaki frenlemeye rağmen, pistin genelinde hem dikey hem de yatay baskının ürettiği toplam yük genel olarak yönetilebilir. Yüksek hızlı düzlükler sonrası düşük hızlı keskin virajlar ile burası otomobillerin arkadan kaymaya meyilli olduğu bir pist ancak tüm bunlara rağmen Autódromo Hermanos Rodríguez lastik dostu bir adres.

Pirelli'nin Meksika'daki lastik tercihleri



Hafta sonu öncesindeki simülasyonda favori yine aynı, Oracle Red Bull Racing. Ancak bu kez arkadan gelenlerin çok daha yakın olması bekleniyor, en azından simülasyonun ortaya koyduğu tablo bu. Yarış temposunda oldukça hızlanan Mercedes'in tur başına 0.1 saniye kadar geride olacağı tahmin ediliyor. McLaren ve Ferrari bu tahmine göre 0.2 saniye geride. Onları favorinin yarım saniye arkasında kalarak takip etmesi beklenen takımlar ise Scuderia AlphaTauri ve Alpine.

Yer etkisi çağının başından bu yana aero verimsizliği sorununu çözemeyen ve yüksek sürtünme ile boğuşan Mercedes'in son yarışlarda katettiği mesafeyi düşünerek, ince havanın onlara sağlayabileceği avantajın sıralama turlarında sürprize kapı araladığı bir senaryoyu görebiliriz. Düzlükleri seven Ferrari, Meksika'da yeni güç ünitelerine geçip ceza alabilir. Düşük tempolu yarış performansı ile birleşen bu etken, pazar günü için pek umut vaat etmeyecektir. Elbette son yarışların dikkat çekici ekibi McLaren'ın bu ilginç pistteki performansı merak konusu olacak.

Bol tümsekli COTA'da otomobili yükseltip tempodan feragat ederek yarışan ve fren sorunları ile mücadele eden Oracle Red Bull Racing yine de kazanmayı başarmıştı. Fren meselesinin tekrarlanması Meksika'daki yarışa mal olabilir. Sergio Pérez'in kendi evinde podyuma çıkmak elinden geleni yapacağını düşünebiliriz ancak sezonun ikinci bölümündeki performansı ile farkın iyice kapandığı senaryoda rakipleri ile gireceği mücadelede neler yapabileceği soru işareti. Ulusal kahraman takım arkadaşı elinden geleni yapmaya çalışırken, elbette galibiyete dair tüm dikkatler yine son şampiyonun üzerinde olacak. Rakipleri belki de yine sıralama turlarında sorun yaşayıp biraz dahi olsa gerilerden başlamasını umabilir. Ancak bunun, işlerin Oracle Red Bull Racing için yolunda gitmediği ABD hafta sonunda bile sonuç vermediğini görmüştük. Galibiyet almak için vidaları biraz daha sıkması gereken yarış hafta sonlarına gelmişken, sezon başındaki gibi mutlak favori olmasa da kazanması muhtemel isim Max Verstappen.

redbull.com