FIA Tek Koltuklu Araçlar Direktörü Nikolas Tombazis, Formula 1'in önceki kural döngüsünde sürüş yüksekliğinin ne kadar kritik olacağının FIA tarafından hafife alındığını kabul etti.
2025 takvim yılıyla birlikte Formula 1'de yer etkisi dönemi de sona erdi. FIA daha önce sürecin genel olarak doğru yönde ilerlediğini ifade etmişti ancak yönetim organı, her alanda kendisine tam not vermiyor.
Bunun başında, son iki sezonda yeniden büyüyen bir sorun haline gelen kirli hava etkisi geliyor.
Bir diğer önemli problem ise bu jenerasyon araçların sürüş yüksekliğine son derece hassas çıkmasıydı. Maksimum performansı elde edebilmek için takımlar araçları çok alçak ve sert ayarlamak zorunda kaldı.
2022'de zıplama sorunu büyük bir baş ağrısı olmuştu. Sonrasında sorun belirgin biçimde azalsa da tamamen ortadan kalkmadı. Pek çok pilot fiziksel rahatsızlıklardan şikâyet etti.
Geçmiş kural dönemini değerlendiren Tombazis, FIA'nın sürüş yüksekliğinin önemini yeterince öngöremediğini kabul etti.
"Araçların optimum sürüş yüksekliğinin bu kadar aşağıya kayması, 2022 kurallarının bir hatasıydı."
"Bu bizim gözden kaçırdığımız bir konuydu — sadece biz değil, takımların da. Yapılan tüm tartışmalarda kimse bunu gündeme getirmedi. Şampiyonanın başlamasına çok, çok az kala fark edilen bir şeydi ve o noktada kuralları değiştirmek için artık çok geçti."
"Keşke bu konuda daha iyisini yapabilseydik.
Buna karşın FIA, süspansiyon konusunda takımlara daha az özgürlük tanınsaydı bu sorunların çözülebileceği yönündeki görüşe katılmıyor.
"Süspansiyon değişikliklerinin birinci derecede bir etkisi olacağına inanmıyoruz."
"Belki takımlara farklı bir seçenek seti sunardı, ancak süspansiyon kurallarının sadeleştirilmesinin doğrudan belirleyici bir etkisi olacağını düşünmüyoruz."
Takımların sürüş yüksekliğinde aşırı uçlara gitmesi, başka bir zincirleme etkiyi daha beraberinde getirdi: plank skid bloğu aşınmasına artan odak. Bu konu, kural döngüsü boyunca defalarca gündeme geldi; 2023 ABD Grand Prix'si ve yakın zamanda Las Vegas'ta McLaren örneklerinde olduğu gibi.
Plank kontrollerinin zaman alıcı olması nedeniyle her araç her yarıştan sonra incelenemedi. Ayrıca farklı takımların taban ve skid blokları için kullandığı çözümler, denetimleri daha da karmaşık hale getirdi.
Bu durum, daha fazla standartlaştırmanın FIA’nın işini kolaylaştırıp kolaylaştırmayacağı sorusunu gündeme getirse de Tombazis bunun fazla basit bir yaklaşım olduğunu düşünüyor.
"Lütfen bu cümleyi bağlamından koparmayın ama standart araca ne kadar yaklaşırsak bu sorunların hepsi ortadan kalkar."
"Biraz daha performanslı bir Formula 2 aracı yapabilirsiniz; o zaman zıplama olmaz, açık kapılar olmaz, plank sorunları da olmaz."
"Bunların hepsini daha fazla kural tanımıyla çözebilirsiniz. Ancak biz Formula 1'in aynı zamanda bir teknoloji savaşı olmasını istiyoruz. Üzerinde farklı çıkartmalar olan tek tip bir otomobil istemiyoruz. Bu yüzden tasarımcılara belli bir hareket alanı bırakıyoruz."
Gelecek sezonla birlikte sürüş yüksekliği ve plank aşınmasının daha az belirleyici olması bekleniyor. 2026 kuralları hâlâ belli ölçüde yer etkisi içeriyor ancak daha basit bir taban sayesinde 2022-2025 dönemine kıyasla çok daha sınırlı olacak. FIA'ya göre bu durum, optimum sürüş yüksekliğini yukarı çekecek ve teoride zıplama sorununun tekrarlanmasını önleyecek.
"Daha düz bir taban nedeniyle benzer karakteristikler görmemiz çok olası değil."
"Bu araçta aşağı indikçe yere basma kuvvetinin artışı, önceki nesildeki kadar belirgin değil. Bunun zıplama ihtimalini azaltacağına inanıyoruz."
tr.motorsport.com