Cadillac’tan Formula 1’e Cesur ve Sıra Dışı Bir Tasarım: Asimetrik Livery

Cadillac, Formula 1’e adım atarken ilk araç tasarımında alışılmışın dışında, dikkat çekici bir asimetrik livery tercih etti. Bu cesur yaklaşım, anında ilgi odağı olurken, motor sporları tarihinde benzer örneklerin riskler barındırdığına dair önemli ipuçları da sunuyor. Özellikle ABD’li bir takımın Formula 1’e ilk kez katıldığı bu dönemde, geçmişte yaşananlar göz ardı edilemiyor.

1990’ların Sonunda Bir Benzerlik: BAR’ın Unutulmaz Livery’si

Gridde benzer bir tasarım en son 1990’ların sonunda görülmüştü. British American Racing (BAR), Formula 1 tarihinin en çok konuşulan livery’lerinden biriyle spora giriş yapmıştı. Cadillac’ın bugünkü yaklaşımıyla büyük benzerlikler taşıyan bu örnek, BAR’ın ilk sezonunda yaşadığı hayal kırıklıkları nedeniyle pek de umut verici bir geçmiş sunmuyor.

Craig Pollock, Aralık 1997’de efsanevi Tyrrell takımını 30 milyon sterlin karşılığında satın alırken, arkasında tütün devi British American Tobacco’nun tam desteği vardı. BAR, 1999 sezonunda resmen Formula 1’e katıldı. Takım patronu Craig Pollock, teknik direktör ve azınlık hissedarı Adrian Reynard ve 1997 Formula 1 pilotlar şampiyonu Jacques Villeneuve’den oluşan kadrosuyla kağıt üzerinde iddialı bir kombinasyon ortaya koymuştu. Reynard Motorsport, Formula Ford, Formula 3, Formula 3000 ve CART serilerinde büyük başarılar elde etmişti. Villeneuve, hem yıldız gücü hem de hız anlamında takıma önemli bir katkı sağlıyordu. Finansal kaynaklar neredeyse sınırsızdı. Sezon öncesinde Pollock, BAR’ın “McLaren ve Ferrari’ye kafa tutacağını” iddia etmişti.

Ancak Formula 1, büyük lafları cezalandırma konusunda acımasızdır. Yeni bir takımdan dünyaya verilen ilk mesaj, genellikle iddialar değil, aracın kendisiyle olur. BAR, bu konuda kimsenin gözünden kaçmayacak bir iş çıkarmıştı.

Livery’de Fermuar Detayı

6 Ocak 1999’da BAR, sadece bir değil, iki farklı araç tanıttı. Villeneuve’ün aracı beyaz, siyah ve kırmızı Lucky Strike renklerine bürünürken, takım arkadaşı Ricardo Zonta’nın aracı ise sponsor 555’in mavi ve sarı renklerine sahipti. Hatta pilotların yarış tulumları bile birbirinden farklıydı.

Amaç, her iki livery ile Avustralya Grand Prix’sinde yarışmaktı; pazarlama açısından teoride zekice bir hamleydi. Ancak FIA devreye girdi. Kurallar, aynı takımdaki iki aracın neredeyse aynı livery ile yarışmasını, sadece küçük farklılıklara izin verilmesini şart koşuyordu.

BAR, bu engeli aşmak için yaratıcı ama tartışmalı bir çözüm buldu: Tek bir araç, ortadan ikiye bölünmüş şekilde tasarlandı. Sol tarafta Lucky Strike, sağ tarafta 555 renkleri yer aldı ve iki tarafı burnun üzerinden geçen bir “fermuar” grafiği ayırdı. Arka kanatta da aynı mantık uygulandı; bir taraf 555, diğer taraf Lucky Strike. Mekanikler de yarı yarıya bölünmüş tulumlar giydi. Sadece pilotlar orijinal tulumlarını korudu. Konsept, kuralların harfine uygundu ancak kamuoyunda ağır eleştiriler aldı.

BAR’ın tek tesellisi, eğer pist üstünde başarılı olurlarsa bu livery’nin kısa sürede affedileceği düşüncesiydi. Ancak işler beklendiği gibi gitmedi.

Gerçeklerle Yüzleşmek

Beklentiler ne kadar büyükse, hayal kırıklığı da o kadar sert olur. Reynard, sezon açılışı öncesinde Albert Park’ta galibiyetin mümkün olduğunu dile getirmişti. “Neden olmasın?” diyordu; bu sözler takımın peşini bırakmayacaktı.

Avustralya Grand Prix’si tam anlamıyla bir felaketti. Villeneuve, sıralama turlarında pole pozisyonunun sahibi Mika Häkkinen’den 2.5 saniye yavaş kalarak 11. sırada yer aldı. Zonta ise neredeyse dört saniye geride, 19. sıradan start aldı.

Yarış ise daha da kötü geçti. Villeneuve, 14. turda yüksek hızda arka kanadının kopması sonucu ciddi bir kaza yaptı. Zonta ise bitime on tur kala şanzıman arızasıyla yarış dışı kaldı.

Bu, sadece başlangıçtı. Villeneuve, sezonun ilk 11 yarışında ardı ardına yarış dışı kaldı. Hidrolik arızalar, şanzıman sorunları, kırılan akslar… BAR 01, teknik problemlerle boğuşuyordu. Kanadalı pilot, sezonun 12. yarışı olan Belçika’da ilk kez damalı bayrağı görebildi ve ancak 15. olabildi.

BAR, 1999 sezonunu puansız tamamladı. Takımın en iyi derecesi, Brezilya’daki ağır kazanın ardından Zonta’nın yerine geçen Mika Salo’nun elde ettiği yedincilik oldu. Ne Villeneuve ne de Zonta sekizinciliğin üzerine çıkabildi. BAR, sezonu Arrows ve Minardi’nin bile gerisinde, son sırada tamamladı. McLaren ve Ferrari’ye meydan okuma iddiaları bir anda ortadan kayboldu.

Çıkarılan Dersler

2000 sezonunda BAR, rotasını değiştirdi. Bölünmüş livery’den vazgeçildi. Lucky Strike sponsorluğu, sade ve şık beyaz, siyah ve kırmızı bir tasarımla devam etti; görsel şovdan uzaklaşıldı.

Bu değişimin etkisi anında hissedildi. Sezonun açılış yarışında her iki pilot da puan aldı; bu, 1999’un utancının ardından büyük bir rahatlama getirdi. Bu sade Lucky Strike livery’si, BAR’ın kimliğini uzun yıllar boyunca simgeledi ve taraftarların beğenisini kazandı; takımın uzun vadeli hedefleriyle de çok daha uyumluydu.

BAR hiçbir zaman bir grand prix kazanamadı; ancak 15 podyum elde etti ve 2004’te takımlar klasmanında ikinci sıraya kadar yükseldi.

2005 sonrası takım Honda’ya dönüştü ve 2006’da Jenson Button’ın ellerinde Macaristan Grand Prix’sini kazandı. 2009’da ise takım Brawn GP adını alarak Jenson Button ile pilotlar şampiyonluğuna, takımlar şampiyonluğuna ve sonrasında bugünkü Mercedes fabrika takımının temellerine ulaştı.

Tarihten Bir Uyarı mı?

BAR 01, Formula 1’de aşırı özgüvenin, pazarlama fikirlerinin sınırları zorlamasının ve gerçeklikten kopan beklentilerin ibretlik bir örneği olarak hafızalarda kaldı.

En azından spora unutulmaz bir livery kazandırdı; yaratıcıydı, fakat kesinlikle başarılı değildi.

Cadillac için bu benzetmeler kaçınılmaz. Bir Amerikan takımı, ilk sezon, fark yaratmak için tasarlanmış asimetrik bir livery… BAR, çeyrek asır önce benzer bir yolu denedi ve sonuç tam bir hüsran oldu.

Cesur fikirler yeni bir kimlik oluşturmak için faydalı olabilir; ancak Formula 1’de asıl önemli olan temel unsurları doğru yapmak ve pist üstünde sonuç almak. Cadillac, bu bölünmüş tasarımın yenilikçi bir sembol olmasını umabilir. BAR ise bunun kolaylıkla bir uyarı işaretine dönüşebileceğini hatırlatıyor.

trf1.net