Brezilya GP'si, tepeden tırnağa heyecan doluydu. Yarıştaki tüm detayları sizin için yazdım.

Merhaba,

Brezilya GP'sinde, neredeyse bir sezon boyu konuşulacak kadar konu çıktı. Tüm konuları sizler için bu yazıya sığdırmaya çalıştım.

Selamlar,

Fırat KESKİN

Giriş

Her zamanki gibi çokça soru sorup, sorulara yanıt aramaya çalıştım.



Brezilya GP’si baştan sona bize vadettiği heyecanı sundu. Geç saatlerde uykusuz kalmaya değecek bir hafta sonuydu. Değişken hava koşulları cuma günü sıralamalarda büyük sürprize olanak sağladı. Magnussen değişken koşullarda gerçekleşen sıralamalarda kariyerinin ilk pole pozisyonunu alarak büyük bir sürprize imza attı.

Sprint sıralamada dişe diş mücadeleler ve heyecan vardı. En önde Russell – Verstappen mücadelesi, orta sıralarda Ocon – Alonso teması, sonrasındaki Perez – Verstappen gerginliği beklediğimizin ötesinde bir yarış sundu.

İlginç sonuçlarla dolu, özellikle zirve tahminlerimin tutmadığı hafta sonunu soru yanıtlarla anlamaya çalışalım.

Yarışın Değerlendirmesi

Russell kariyerinin ilk galibiyetini alarak yarış kazanan pilotlar kulübüne girdi.



Mercedes nasıl kazandı?

Biraz şansının yardımı, biraz da bileğinin hakkıyla. Sezon başında Mercedes’in lider grupla arasındaki farkın tur başına 1 saniye civarında olduğunu, bu farkın “en iyi ihtimalle bir sezonda" kapanacağını belirtmiştim. O dönemlerde Mercedes yönetimi aracı alçak süremediklerini, alçak sürdükleri anda rakipleriyle aynı hızda olduklarını düşündüklerini açıklamıştı. Ama öyle değildi, yunuslama ve tabanlama diğer problemleri görmelerini engellemişti. Zaman içinde alçak sürülebilse dahi W13'ün şampiyonluk potansiyeli taşımadığı ortaya çıktı.

Gelinen noktada 1 sezon geçti ve fark kapandı. En azından Ferrari ile kapandı, Red Bull halen önde. Bunda Ferrari’nin 2022 aracı için geliştirme çalışmalarını erkenden son erdirip 2023 sezonuna odaklanması önemli rol oynadı. Ayrıca Red Bull’un 1 saniye civarında süre kazandıracağı tahmin edilen güncellemelerini bütçe sınırı nedeniyle aracına takamaması da rol oynadı. Red Bull şu anda kullanamasa da aracı hızlandıracak geliştirmeler önümüzdeki sezon için “pipeline”da hazır.



Mercedes’in Brezilya’daki başarısında rakiplerin mevcut araçlarını geliştirememesinin dışında bir etken daha vardı: O da Red Bull’un aynı Avusturya’daki gibi ayağının kaymasıydı. Yarıştan önce pistin rakımı ve özellikleri nedeniyle Avusturya’ya çok benzediğini açıklamıştım. Red Bull, bu hafta sonu Avusturya’nın karbon kopyası bir hafta sonu geçirdi. Red Bull aynı Avusturya’daki gibi ayar hatası yaptı ve aracının tam potansiyelini ortaya koyamadı. Araç düşük pist sıcaklıklarında lastiklerini ısıtamadı, pist sıcaklıkları 60 derece civarına çıktığındaysa onları aşırı ısıttı. Bu dengesizlik nedeniyle Red Bull lastiklerini erkenden tüketti.

Red Bull lastiklerini ısıtamadığında araç özellikle 2. sektördeki virajlı bölümde lastiklerinin üstünde çok kaydı. Lastikler soğukken araç lastiklerinin üstünde kayarsa graining sorunu yaşanır. “Graining” genelde her “stint”in başında yaşanır. Bu süreçte yol tutuş kaybolur ve tur dereceleri henüz lastik yeni olmasına rağmen çok yükselir.

Lastik ısındıktan sonra araçların lastiklerin üstünde kayması da önemli bir sorundur. Bu durumda lastikler çok hızlı aşınır. Böylece “stint”in başlarında tur dereceleri normal görünse de lastiklerin ömrü süratle kısalır. Stint ortalarına doğru tur dereceleri çok yükselir. Sonucu beklenenden fazla pit yapmaktır.

Araçların lastiklerinin üstünde kaymasının ana nedeni aracın yeterli yere basma kuvveti üretmemesidir. Red Bull, ideal sürüş yüksekliğinde ayarlandığında yere basma kuvveti üretmek gibi bir sorunu yok. Fakat Brezilya'da asfalttaki dalgalar takımların araçlarını ideal sürüş yüksekliğinde ayarlamalarının önünde engel teşkil ediyor. Brezilya'da RB18, zemin dalgaları nedeniyle normalden yüksek ayarlanmıştı. Böylece tabanın altındaki “Venturi” kanallarıyla üretilen yere basma kuvveti azalmıştı. Bu durumu dengelemek için daha büyük/daha dik açılı kanatlar kullanmaları gerekirdi. Ama Red Bull rakiplerine göre daha küçük arka kanatlar seçtiği için sorunu aşamadı.

Kısacası Red Bull bu hafta sonu lastikleriyle anlaşamadı. Mercedes de fırsatı iyi değerlendirdi.

Ferrari yarışı kazanabilir miydi?

Kazanamazdı. Bu hafta sonu Red Bull ortalarda yoktu. Ferrari için büyük bir şans doğmuştu. Ama Ferrari bu şansı değerlendiremedi. Bunun nedeni kısmen Ferrari’nin bu sezonun geliştirme çalışmalarını sona erdirmiş olmasıydı. Kısmen de Ferrari’nin yüksek rakımdaki yetersizliğiydi. Geçtiğimiz sezonlarda Mercedes motorunun zayıflığı olarak görünen yüksek rakım, bu sezon Ferrari’yi olumsuz etkiliyor. Brezilya, Meksika kadar yüksek olmasa da yine rakım olarak küçümsenemeyecek bir yükseklikte. Ferrari’nin küçük turbosu bu rakımlarda iyi performans göstermiyor. Muhtemelen Ferrari de sezon boyunca yaşadıkları sorunlar nedeniyle turboyu çok zorlamayacak bir haritalama seçiyor. Bu haritalama Ferrari’nin yüksek rakımlı pistlerde geride kalmasına neden oluyor.

Belki daha iyi bir sonuç almalarının önündeki diğer etken de biraz şanssız olmalarıydı. Sainz yarışa orta hamurla başladı. Uzun bir ilk bölüm atması beklenirken oldukça erken sayılabilecek bir turda, henüz 17. turda pite geldi. Bunu önce bir taktik hata olarak değerlendirdim. Ama Sainz’ın sağ arka fren soğutma kanalından çıkan siyah dumanlar bir sorun olduğunu gösteriyordu. Telsiz konuşmalarından sorunun ne olduğunu da anlama fırsatı yakaladık. Takım telsizden, “Vizöründen çıkardığın folyo fren kanalında sıkıştı.” dedi. Sainz, daha iyi görüş yakalamak için kaskından bir kat yapışkan folyo çıkarmıştı. Çıkardığı yapışkan folyo fren kanalına takılarak frenlerin soğuması için gerekli hava akımını olumsuz etkilemişti. Frenler aşırı ısınarak yanmaya başlamıştı. Takım Sainz'ı pite çağırarak fren kanalındaki folyoyu temizledi. Yangın da yüksek hızlardaki hava akışıyla 1 tur içinde söndü. Ama bu erken pit onun yarışını olumsuz etkiledi.

Leclerc ise Norris’in bariz hatasıyla henüz yarışın başında bariyerlere girdi. O anda yarışı bitmişti. Ondan sonraki performansı göz kamaştırıcıydı. Ama rakipleri podyum için çok daha şanslıydı.



Yarışta dikkat çeken diğer konu, yarışın sonunda Leclerc’in takım ile yaptığı telsiz görüşmeleriydi. Leclerc şampiyonayı ikinci bitirebilmek için Sainz’ın ona yol vermesini istedi. Takım ise kısa bir değerlendirmeden sonra bu talebi reddetti. Talebi reddetme nedeni, bu değişimin bazı riskler içermesiydi. Ferrari takımı verdiği bu kararda da haklıydı. Güvenlik aracının arkasındayken Sainz öndeki Tsunoda ile temposunu ayarlayamamıştı. Bu nedenle onu kısa süreliğine geçmişti. Güvenlik aracının arkasında rakibi geçmek yasak olduğu için (tur yemiş olsa bile) Ferrari takımı Sainz’ın ceza alabileceğini düşünüyordu. Eğer Sainz yavaşlayıp Leclerc’in geçmesine izin verse ve sonrasında bir ceza alsa, Verstappen’ın ve Alonso’nun arkasına düşecekti. Takım ceza riskini göz önünde bulundurduğu için Sainz’ın yavaşlayıp yol vermesini istemedi.

Leclerc yarıştan sonra sinirliydi. Ama yarışın akışı maalesef onun isteğinin gerçekleşmesine izin vermedi.

Alpine – McLaren mücadelesinde ne oldu?

Alpine ve McLaren müthiş bir dördüncülük mücadelesi içinde. Mücadelenin baskısı, gerçekten iki takımın kendi içinde de pek çok gerginliğe neden oldu/oluyor. Hafta sonu boyunca her iki takım da puanları birbirine hediye etmek için “birbiriyle yarıştı” desem abartmış olmam.



Sprint sıralamada Ocon – Alonso mücadelesi her iki pilotun hafta sonunu da zehir edecek gibi duruyordu. Ve takımın hafta sonunu da. Sprint yarıştan sonra Alpine takımı, McLaren’a göre ciddi puan kayıpları yaşayacakmış gibi görünüyordu.

Fakat öyle olmadı. Her iki pilotun başarılı sürüşü ve McLaren’ın 2017 yılından beri ilk defa iki araçla birden yarış dışı kalmasıyla mucize gerçekleşti. Alpine puan farkını açtı. McLaren’da Ricciardo, Magnussen ile yaşadığı temasın sonucunda yarış dışı kaldı. Norris ise güçlü puanlara doğru ilerlerken mekanik arızayla yarış dışı kaldı.

Yine de sonlardan başlayan Alpine pilotları için rakiplerinin yarış dışı kalması yeterli değildi. Daha fazla şansa ihtiyaçları vardı. O şanslar da ayaklarına geldi. Alpine çok hızlı bir araba. Pazar günkü yarışta özellikle Alonso’nun önü açık olduğunda bunu net bir şekilde gördük. Ancak yine de agresif 3 pit stratejisinin çalışması için biraz ilahi desteğe ihtiyaç vardı. Alonso'nun ihtiyacı olan o ilahi destek de doğrudan rakibi Norris’in yarış dışı kalmasıyla geldi. Sanal güvenlik aracı süreci başladı. Böylece Alonso çok az zaman kaybederek son pit stop’ını yapma şansına sahip oldu. Rakiplerinin aksine Alonso’nun sıfır set yumuşak hamuru kalmış olması ayrıca önemli bir avantajdı. Hatta Alonso’nun şansı bunlarla da sınırlı değildi. Norris’in aracını pistten kaldıramayan görevliler sanal güvenlik aracı sürecini tam güvenlik aracına döndürdü. Böylece pistteki bütün arabalar arasındaki farklar kapandı. Güvenlik aracı çıktığında, sıfır set yumuşak hamura sahip Alonso için rakipleri kolay bir yemdi.

Güvenlik aracı sonrası takımla Ocon arasındaki hararetli telsiz konuşmaları önemliydi. Takım, Ocon’a Alonso ile mücadele etmemesini net bir şekilde söyledi. Ocon biraz itiraz edecek gibi olduysa da takımdan gelen sert uyarı karşısında geri adım attı. Burada Ocon’a giden uyarı doğruydu. Çünkü Alonso sıfır set lastiklerle geçiş yapma konusunda Ocon’dan daha büyük avantaja sahipti. Alonso, Ocon’a göre daha çok sayıda rakibi geride bırakarak daha çok puan toplayabilirdi. Birbirleriyle mücadele etmeleri sadece rakiplerinin işlerine yarardı. Ocon da telsiz görüşmeleri sonrasında takımını dinleyerek Alonso’yu kolayca geçirdi.

Alonso yarış boyunca çok şanslıydı, fakat şans iyi olanların ayağına gelir. Şanslı olması çok iyi bir yarış çıkardığı gerçeğini değiştirmez.

McLaren – Alpine markalar mücadelesine dönecek olursak; mücadele neredeyse matematiksel olarak bile Alpine lehine bitti. Alpine’in sezon boyunca çok fazla sayıda mekanik arıza yaşamasına rağmen bu noktada olması çok olumlu. Alpine aerodinamik olarak McLaren’dan daha iyi arabaydı. Ayrıca Alpine takımının pilotları sezon boyunca (yarış bitirebildiklerinde) istikrarlı olarak puan aldılar. McLaren’da puan yükünü çoğunlukla Norris çekti. Tek pilotun istikrarı da bu kadarına yetti.

Russell’ın kurnazlığı ve ilk yarış galibiyeti

Son güvenlik aracı periyodunda Russell telsizden takımına, “Yarışacak mıyız? Yoksa 1 – 2 olmayı garanti altına alacak stratejiyi mi uygulayacağız?” diye sordu. Russell’ın sorduğu bu sorunun ardında kurnazlık vardı. Lider Russell, ikinci sıradaki Hamilton ile yarışmaktan çekindiği için takım emri istiyordu. Takımdan gelen yanıt onun ilk galibiyetini savaşarak alması gerektiği yönündeydi. Takım telsizinden, “Yarışacaksınız ama saygılı olacaksınız.” yanıtı duyuldu. Russell yarıştan sonra, “Hamilton arkamda olduğu için endişeliydim.” dedi. Ama hem kendi sürüş kalitesi hem de yarışın ilerleyiş şekli nedeniyle Hamilton onun için bir tehdit olmadı.

Hamilton iki nedenle Russell’ı geçemedi. İlki Hamilton’ın aracının Verstappen ile mücadelesindeki temasta hasar almış olmasıydı. Takım, hasarı 2-3 puanlık bir yere basma kaybı olarak nitelendirdi. Mercedes bu yere basma kaybının tur başına süre anlamında karşılığını da yaklaşık 0,250 saniye olarak açıkladı. Hamilton’ın hafta sonu için seçtiği farklı kanat konfigürasyonuyla bu hasar birleşince, etkisi daha da büyük oldu. Hamilton tüm hafta sonu düzlüklerde Russell’dan hızlıydı. Hamilton düzlükleri düşünerek biraz daha düşük yere basma kuvveti paketiyle pistteydi. Russell ise temelde ikinci sektöre yönelik bir ayarla pistteydi. Yani Hamilton ikinci sektörde Russell'a göre yavaştı. Bu ayar seçimine Hamilton’ın hasarlı aracındaki yere basma kuvveti kaybı eklenince Hamilton ikinci sektörde olması gerekenden çok zaman kaybetti. Start düzlüğünde veya arka düzlükte kendisini DRS mesafesine atamadı. Russell’ın üstün olduğu (yeşil renk) virajlı bölümler iki takım arkadaşının farklı ayarlarını teyit ediyor.



Her şeye rağmen Russell kariyerinin ilk galibiyetini altın tepside hediye olarak almadı. Startı kusursuzdu. Sezonun “ortalamada” en iyi reaksiyon süresine sahip olan takım arkadaşına startta geçilmedi. Her iki güvenlik aracının sonunda süreci iyi yöneterek arkasındaki rakiplerine sıra kaybetmedi. Yarış boyunca hata yapmadı. Ve son turlarda pistin en iyilerinden biriyle mücadele ederek yarışı kazandı. Doğru arabayla yarış kazanacağını ve şampiyon olacağını biliyorduk. Yarışı kazandı, sırada şampiyonluk var.

Hamilton – Verstappen temasında kim haklıydı?

Devlerin mücadelesi ve sonuçları...



Yarışın başındaki güvenlik aracından sonraki mücadelede yan yana gelen ikili yine temas yaşadı. Güvenlik aracından sonra hava koridoru etkisiyle ilk virajda Verstappen dıştan atak yaparak Hamilton’ın bir tekerlek boyu önüne geçti. Ancak Verstappen geç frenlemenin etkisiyle ikinci virajda avantajını kaybederek yarım araba boyu geride kaldı. Hamilton ise Verstappen’ın geride kalmasını fırsat bilerek ikinci virajda kapıyı kapattı. Bu noktada temas yaşandı.

Hakemler temasta Verstappen’ı suçlu bularak ona 5 saniye ceza verdi. Verstappen kırılan ön kanadı nedeniyle ekstra pit yaptı.

Bu sene başında hakemler geçiş kurallarında düzeltmeler yaparak yeniden yayınladı. Bu kurallara göre içten geçiş yapmak isteyen pilot, apekste rakibinin yarım arabadan fazla yanına gelmiş olmalı. Hakemler bu nedenle Verstappen’a cezayı uygun buldu. Bence konu değerlendirilirken ilk iki viraj birlikte düşünülmeliydi ve olay bir yarış kazası olarak görülmeliydi. Yani bu mücadelede cezaya gerek yoktu. Hamilton da yarım araba kadar yanında olan rakibine daha fazla alan bırakabilirdi.

Dolayısıyla bu mücadelenin özünde Verstappen ile söylenecek olumsuz bir şey yok. Ama Verstappen’ın yarıştan sonraki açıklamaları yarış mantalitesinde geçtiğimiz sezonlardan bir değişiklik olmadığı göstermesi açısından önemliydi. Verstappen yarıştan sonra, “İlk virajda dıştaydım ve yer bırakmaya niyeti olmadığını hissettim. Yine de ne olacaksa olsun diye daldım. Bu hafta sonu zaten kötü arabaya sahiptim, bu nedenle 5 saniye ceza beni çok etkilemedi. Hamilton ise bu temas nedeniyle yarışı kaybetti.” açıklamasını yaptı.

Yani Verstappen aslında kapının kapandığını gördüğünü ve temas olacağını bilmesine rağmen oraya girdiğini itiraf etmiş oldu. Yarış sonu açıklaması, bu sezon olgunlaştığını düşünen herkese verdiği bir yanıttı: "Yanılıyorsunuz ben hala aynıyım, olgunlaşmaya niyetim yok."

Son yarıştan önce ve sonra görüşmek üzere.

ffrrtt