Formula 1'de sürüş ihlalleri için verilen cezalar yıllardır sorunlu bir konu olsa da, bu konu bu sezon daha üst bir seviyeye ulaştı.

Charlie Whiting'in hayatını kaybetmesinin ardından Formula 1 Yarış Direktörü olan Michael Masi'nin selefinden farklı kararlar alması gibi, Masi'den sonra görevi devralan Niels Wittich ve Eduardo Freitas da kuralları kendilerine göre yorumlayarak farklı kararlar alabiliyorlar. Bu kararlar, pilotlar ve takımlar tarafından anlaşılamayabiliyor.

Bu yıl sürücüler arasında büyük bir hayal kırıklığı yaşandı ve birçoğu, geçen seneki Abu Dhabi tartışmasının ardından Şubat ayında kovulmadan önce Masi'nin aslında iyi bir iş çıkardığını kabul etti.

Bu arada pilotların ve takımların sadece bir değil iki yarış direktörüyle birden çalışmayı öğrenmeleri gerekiyor. Wittich ve Freitas, dönüşümlü olarak yarış direktörü ya da yardımcısı oluyorlar. Genellikle birlikte çalışıyorlar ancak WEC yarışlarıyla çakışma olduğu zaman Freitas o yarışlara gidiyor ve Wittich yalnız kalıyor.

Kaçınılmaz olarak bu sezon, sadece geçen sezonlara kıyasla değil aynı zamanda iki yöneticinin aldığı kararlar arasında da istikrarsızlık eleştirileri gündeme geliyor. Her ikisi de kural kitabına uymak istese de zaman zaman farklılıklar olabiliyor. Örnek olarak pilotların mücevher takmaları konusu, onların yaklaşımında olan farklılıklara bir örnekti.

Yukarıda bahsedilen hayal kırıklığı genellikle kapalı kapılar ardında tutulsa da Avusturya'da Max Verstappen görüşlerini açıkça belirtmekten kaçınmadı.

İstikrar konusunda Verstappen, "Bunun tam olarak bir yarış direktörüne bağlı olduğunu düşünmüyorum. Bence bu daha çok duruşunuzu korumak ve inatçı olmak yerine sürücülerle çalışmakla ilgili bir konu."

"Bunu herkes için daha iyi hale getirmek istiyoruz. Kendimizle savaşıyor değiliz."

"Pilotlar arasında iyi tartışmalar oluyor ve günün sonunda, çoğu konuda büyük ölçüde hemfikir olabiliyoruz. Tabii ki herkesin belli konularda kendi fikri olabiliyor." demişti.



Geçen hafta sonu gerçekleştirilen Fransa GP hafta sonunda Freitas ve Wittich, Grand Prix Sürücüler Birliği'nin isteği üzerine Cuma günkü pilotlar toplantısında geçmişteki bazı yaşanan olaylara baktılar, o olayları farklı açılardan gösterdiler ve pilotlara hakemler tarafından ceza uygulanıp uygulanmaması gerektiği soruldu.

Gösterilen olaylar arasında Avusturya'da George Russell ve Sergio Perez ile Alex Albon ve Sebastian Vettel arasında yaşanan temaslar vardı. İlk olaya ceza verilirken, ikinci olaya ceza verilmemişti.

Çoğu isim Russell'ın suçlu olduğu konusunda hemfikirken Albon olayında da ceza verilmesi gerektiği yönünde çoğunluk fikrini belirtti. Bununla birlikte bazı isimler, Albon olayında hakemlerin kolay bir görevinin olmadığını ifade etti.

Fernando Alonso'nun Kanada GP'nin son turunda Valtteri Bottas'a karşı yaptığı savunmada düzlükte birden fazla yön değişimi yapması gösterildiğinde, istenmeden de olsa komik anlar oluştu. Alonso, sonraki yarışlarda o olay nedeniyle ceza almasının doğru olmadığını söylemişti ancak o yarışta yaşananlar da her iki aracın kamerasından pilotlara izletildi.

Alonso'nun orada yaptığı savunmadaki pilotlar arasında kahkahalara sebep olurken, o savunmanın ceza gerektirdiğine sadece Alonso ve takım arkadaşı Esteban Ocon katılmadılar...

Her pilotlar toplantısında olduğu gibi yaptırım kararını veren dört hakem de Fransa GP hafta sonundaki toplantıya katıldılar ancak o isimlerden hiçbirisinin Avusturya GP hafta sonunda görevi yoktu. Sadece Gerd Ennser, Kanada GP hakemlerinden birisiydi ve Alonso'nun olayında söz sahibi olan isimlerden birisiydi.

Pilotlar toplantısında böyle konulara detaylı bir şekilde ilk kez bakılmadı. Geçmişte Whiting ve Masi dönemlerinde de benzer uygulamalar oldu ancak 2022'de bu ilk kez oldu.

Bu arada FIA'nın bu sene yarış direktörlerini gazetecilerden uzak tuttuğunu, geçtiğimiz senelerde Masi'nin sunduğu profili onlara sunmak istemediğini de hatırlatmakta fayda var.



Bu, pilotların ya da takımların geçen senelerde olduğu gibi her yarışın ardından medya aracılığıyla olanlara dair daha fazla bilgi edinememesi anlamına geliyor.

Mevcut gergin ortamda yeni yarış direktörlerinin Fransa'daki işbirliği sürücüler tarafından takdirle karşılandı.

GPDA Başkanı George Russell, "Bence hepimiz birlikte oturup bu olaylara birlikte bakmak, sürücülerden biraz fikir almak, komiserlerin düşüncelerini anlamaya çalışmak istiyoruz. Ancak bu şekilde hepimiz aynı noktaya gelebiliriz."

"Nihai olarak hepimiz bunu istiyoruz. Hepimiz istikrarlı olunmasını istiyoruz ancak bizlerin hakemlerin olaylara yaklaşımlarında nasıl bir düşünce sürecine sahip olduklarını anlamamız, onların da bizim nasıl hissettiğimizi anlamaları gerekiyor. Bence yapıcı bir toplantıydı ve muhtemelen bundan daha fazlasına ihtiyacımız var." dedi.

Russell, örnek olaylardan birisinde yer aldığı için tartışmalara doğrudan ilgi gösterdi.

Avusturya GP'deki cezası için Russell, "Kural maddelerine bakarsak, onlar kuralları takip ettiler. Ben hatalıydım ancak bazen olayları kendi içerisinde değerlendirmek lazım."

"Dışarıda bir araç varsa ve o temiz çizgiye, temiz havaya ve viraja sahip olsa bile içerideki pilotun gidecek yeri olmayabilir. Bu durumda diğeri önde olsa bile temas yaşarsınız."

"Bence bu bir tür futbol müdahalesi gibi, öylece 'bu şekilde mücadele etmen gerekiyor, böyle mücadele edemezsin' diyemezsin. Herkes her zaman biraz farklıdır. Bence yarışlarda da bu tür yaklaşım olabilir." dedi.

Avusturya'daki kaza nedeniyle ceza almayan ancak sonrasında Vettel'den özür dileyen Albon da toplantıda söz alarak düşüncelerini dile getirdi.

Albon, "Hatalı olduğumu söylemedim. Ben nedenlerini, hakemlerin söylediği şeyi açıkladım çünkü odadaki kimsenin George ceza alırken benim neden ceza almadığımı anladığını düşünmüyorum. Bu yüzden bunun nedenini, hakemlerin neden böyle karar verdiklerini açıkladım." dedi.

Albon, video ile olayları yeniden değerlendirmenin faydalı bir şey olduğu konusunda hemfikirdi.

Albon, "Öncelikle bu, onların işinin kolay olmadığını gösteriyor. Bunun FIA için kolay bir iş olmadığını biliyoruz ancak önemli olan örnek vermem gerekirse George ceza alırken benim neden ceza almadığını anlamamız ve hakemlerin bu olayları nasıl yönettiğini öğrenmemiz. Bu şekilde pilotlar olarak nasıl mücadele edebileceğimizi öğrenebiliriz. Bu açıdan önemliydi." dedi.



Genelde hakemlerin verdikleri cezaları eleştirme konusunda hiç çekinmeyen Alonso, yaşananları tartışma izni verilmesini takdir etti.

Alonso, "Bence bazı şeyleri iyileştirmek, bize bazı olaylarda neden ceza verilip bazılarında neden verilmediğini göstermek içindi."

"Bu herkes için iyidir. Bu sayede herkes yaklaşımında nasıl daha iyi olacağını anlamaya çalışır."

"Sonraki yarışlarda göreceğiz çünkü çifte etkisi olabilir. Çünkü ceza verilen bir video gördüğünüzde, o zaman muhtemelen aklımızda olacak ve 'tam olarak aynı olaydı, neden ceza vermediler' diye düşüneceğiz."

"Bu açıdan bir dizi videoyu yeniden gözden geçirmede izlemek ilginç olabilir. En azından FIA tarafında işleri iyileştirmek, her şeyi değerlendirmek ve normalin dışında düşünmek istediklerine dair bir yaklaşım var. Geçmişte hiçbir zaman böyle olmamıştı. Bu açıdan memnunum." dedi.

Paul Ricard'daki toplantı, başka tartışmalı konuları da kapsıyordu. Avusturya GP'deki hararetli brifingde hüsrana uğrayan ve toplantıdan izinsiz bir şekilde erken ayrılan, bunu yaptığı için 25.000 € ertelemeli para cezası alan Sebastian Vettel, sosis bordürleri hakkında konuşmak için istekliydi.

Alman pilot, alt serilerde bu tür bordürlere vurup sırtından yaralanan genç pilotlar olduğunu ilk kez gündeme getirmedi. Vettel, bu bordürlerin Fransa GP'de gerekli olmadığını söylerken, o bordürlerin Porsche Supercup için gerekli olduğunun söylenmesi üzerine çileden çıktı.

Ancak Freitas şikayet eden bordürlere gece bakacaklarını söyledi ve sabah olduğunda şikayet edilen bordürler pistten kaldırıldı.

Pazar günkü yarışın ardından konuşan Vettel, "En azından onları kaldırdılar. Bence gereksiz bir riskti. Geçmişte sosis bordürler nedeniyle çok fazla kaza gördük, bu yüzden onların bir daha geri gelmemeleri gerektiğini düşünüyorum." demişti.

Vettel de Paul Ricard'daki pilotlar toplantısının faydalı olduğunu söyledi. Vettel, "Bence sadece birbirimizle konuşmak istiyoruz, bir diyalog açmak istiyoruz ve bence bu konuda gelişebiliriz. Her zaman faydalı olduğunu düşünüyorum. Kuralları biz koymuyoruz. Sadece neye izin verildiğini ve neye izin verilmediğini anlamamız için bu gerek. Bence konuşmak her zaman iyidir." dedi.



Bu arada cezaların yarış direktörleri tarafından değil, dört kişiden oluşan hakemler heyeti tarafından verildiği unutulmamalı. Russell, Avusturya'da kendisini cezalandıran dört isimden en azından birisinin neler olduğunu anlatması açısından Paul Ricard'da olmasının iyi olacağını söyledi.

Russell, "Bu yarış hafta sonunun hakemleri vardı. Ancak bence burada biraz daha tutarlılığa ihtiyacımız var. Muhtemelen bu açıklamaları yapmak için önceki bir etkinliğin komiserlerinden en az biri bir sonraki yarışa gitmeli. Yarış direktöründen bazı açıklamalar aldık. Bu konuda tabii ki çalışmalar devam ediyor." dedi.

Hakem heyetinin yarıştan yarışa değişiyor olması, pilotların sık sık gündeme getirdiği bir sorun. Pilotlar çoğu zaman hatalı bir hareket için hakemler tarafından çağrıldıklarında, kimlerle karşılaşacaklarını bilmiyorlar.

Bu sezon şu ana kadar gerçekleştirilen 12 F1 yarışında 27 farklı ismin hakem olarak görev alması oldukça ilginç bir konu.

Bu isimlerden 4'ü (Ennser 4 kez, Garry Connelly 4 kez, Nish Shetty 3 kez ve Tim Meyer bir kez) diğerlerine göre daimi göreve sahip. Bu isimlerin dışında Enrique Bernoldi, Danny Sullivan, Emanuele Pirro, Mika Salo, Derek Warwick ve Tonio Liuzzi ise pilot hakem olarak dönüşümlü olarak görev alıyorlar.

Tutarlılığı teşvik etmek amacıyla yarışlar arasında daimi başkanlar arasında kapsamlı bilgi paylaşımı ve incelemesi yapılır ve yarış notları diğerlerine aktarılır. Ancak 27 kişinin her olaya, her zaman aynı tepkiyi vermesi de pek mümkün görünmüyor.

Eskiden tek bir daimi başkan vardı ancak takımlar sorumlu tek bir kişinin önyargılı olabileceği düşündükleri için bu konsepti reddettiler. Ancak artık, en azından komiserlerin seçildiği havuzun boyutunu küçültmenin zamanı gelmiş olabilir.

Russell, "Bence hepimiz her yarış aynı hakemlerin olması taraftarı oluruz. İzleyiciler veya padoktaki insanlar arasında bile belli bir olay olduğunda herkesin her zaman aynı görüşe sahip olmadığı açık."

"Ancak en azından her zaman, her seferinde bir kişinin görüşü olursa, o zaman bu kararlara ilişkin düşünce süreçlerini zamanla öğrenebiliriz ve bu, herkesin hayatını biraz daha kolaylaştırır." dedi.

Yaklaşık 10 sene önce FIA, Ceneve'de pistin baskısından uzak bir şekilde hakemler, pilotlar ve takımlardan isimlerle bir toplantı gerçekleştirmişti. FIA içerisinden isimler, o toplantının aşırı faydalı geçtiğini açığa çıkarmışlardı. Belki de 10 sene önceki o toplantıya benzer bir toplantı yapmanın zamanı gelmiş olabilir.



&&&