Formula 1, henüz erken bir tarih gibi görülse de yarışları temmuz ayının başında başlatmayı planlıyor. Peki 15 ila 18 yarışlık bir takvim gerçekten mümkün olacak mı?

Formula 1'in CEO'su Chase Carey, pazartesi sabah yayınlamış olduğu mektupta 2020 F1 sezonunu temmuz ayının başında Avusturya'da seyircilere kapalı da olsa başlatmayı planladıklarını açıklamıştı.

Carey'nin açıklamasına göre temmuz ile aralık ayları arasında ilk olarak Avrupa, ardından Avrasya, Asya, Amerika ve son olarak Orta Doğu'da yarışların yapılması planlanıyor.

Peki takvimin son hali nasıl olacak? Bu konuyla alakalı pek çok söylenti var ve internet üzerinde birçok farklı hesaplama var. Kimileri bu konuda daha iyi bilgi sahibiyken, kimileri tamamen varsayımlar üzerinden ilerliyor.

Altı çizilmesi gereken konu, F1'in kendi programının günlük olmasa bile koronavirüs ile ilgili gelişmeler kapsamında haftalık bir şekilde ilerliyor olması.

Bu açıdan iki işaret direğinin ortaya çıktığını, yani sezonun başlangıç ve bitiş tarihlerinin ortaya çıktığını söyleyebiliriz. Carey, 5 Temmuz'da Avusturya'da başlayacaklarını söyledi. Avusturya'da iki yarışlık bir hafta sonu yapılması, ardından Silverstone'da da iki yarışlık bir hafta sonu yapılması planlanıyor. Ancak henüz Britanya GP ile ilgili, yarışın seyircisiz yapılacağı dışında bir doğrulama gelmedi.

Sezon Orta Doğu'da bitecek. Bu konuda da resmi bir açıklama gelmedi ancak muhtemelen aralık ayının ilk iki haftasında önce Bahreyn, ardından her zamanki gibi Abu Dhabi sezon finali olarak gerçekleştirilecek.

Şu an için tüm planlar geliştirilme aşamasında ve son ana kadar da belli olacak gibi görünmüyor.

Şu ana kadar Avustralya, Monaco ve Fransa yarışları resmi olarak iptal edildi ve 2020'de yapılmayacaklar.

Böylece 22 yarış olması gereken takvim doğrudan 19 yarışa düşüyor. Carey, en iyi ihtimalle 15 ila 18 arasında yarış düzenlemeyi planladıklarını söylemişti. Avusturya ve Britanya yarışlarının çift yarış olacağını düşünürsek, en iyi ihtimal gerçekleşse dahi maksimum 16 farklı pistte yarış olacak gibi görünüyor. Bu Avustralya, Monaco ve Fransa dışında en az 3 pistin daha takvimde yer almayacağı manasına geliyor.

İptal edilen yarışlar dışında Bahreyn, Vietnam, Çin, Hollanda, İspanya, Azerbaycan ve Kanada yarışları ertelendiler. Takvimdeki diğer 12 yarış hakkında ise henüz bir açıklama yapılmadı.

Ancak şunu söylememiz gerekiyor ki, henüz ertelenmeyen ya da iptal edilmeyen yarışların normal takvimdeki pozisyonlarının artık bir önemi yok. Onların bir çoğunun yeri ve tarihi değişebilir.

Singapur GP gibi cadde üzerinde geçici pist kurularak yapılan yarışların yeri, eğer gerçekleşecekse diğerlerine göre daha sabit olacak çünkü bu tip yarışlar için hazırlıklar çok uzun sürüyor ve lojistik açıdan daha büyük zorluklar bekliyor.

Normal pistler bu konuda daha esnek olabiliyor ancak bu konuda Austin'deki COTA pistinin de bazı kısıtlamaları var. Amerika GP'nin normal tarihi olan 25 Ekim'den 2 hafta sonrasında MotoGP yarışı planlanıyor.

Hava şartlarını da dikkate almak gerekiyor. F1 takviminde yer alacak yarışların bir çoğu, ekim ve kasım aylarında yapılabilecek bölgelerde değiller. Bu yüzden takvimin ötelenebileceği tarih de sınırlı diyebiliriz. Tabii bu, Orta Doğu için geçerli değil. Bu yüzden Bahreyn ve Abu Dhabi yarışları doğrudan aralık ayı için düşünülüyor.

Peki takvim nasıl şekillenecek?



Avusturya ve Britanya'da ikişer yarış yapılırsa, böylece temmuz ayında 4 yarış yapılmış olacak.

Carey'nin 18 yarışlık planını düşünürsek, 2 Ağustos ile 13 Aralık tarihleri arasına 14 yarış daha yerleştirilmesi gerekiyor. Şu anda iptal edilmeyen yarışları düşündüğümüzde bunun içinde 17 pist olacak.

Birkaç hafta sonunda boşluk ve Ross Brawn'ın daha önce söylediği gibi çalışanlar üzerindeki baskıyı azaltmak için 2 günden oluşan yarışlar yapılırsa, teoride bu süreçte 18 yarış dahi düzenlenebilir.

Ancak gerçek teoriden çok farklı. Kaçınılmaz olarak her şey COVID-19 sürecinin gelişimine bağlı olacak. Çünkü bu konuyla alakalı her ülke farklı önlemler alıyor. Durum iyileşmezse, farklı ülkelerde konumlanan takımların seyahat etmeleri pek kolay olmayacak.

Hükümetler yavaş yavaş kısıtlamaları hafifletmek istiyorlar. Bu kapsamda okullar, kuaför salonları ya da alışveriş merkezleri yavaş yavaş açılabilir ancak henüz, özellikle seyircili F1 yarışları yapma noktasından çok uzaktayız. Ülkeler de böyle bir risk almak istemeyecektir.

Yerel kanunlar durumu nasıl zorlaştıracak?



En büyük sıkıntılardan birisi, ülkelerdeki kalabalık grupların toplanması yasağı. Kanada, Belçika ve Hollanda'da bu uygulama en azından ağustos ayının sonuna kadar devam edecek. Yani bu durumda iki Avrupa yarışı F1'in seçeneklerini azaltıyor. Her şey bu şekilde kalırsa, Spa'nın 30 Ağustos tarihinden önce gerçekleştirilme şansı yok.

Yarışların kapalı kapılar arkasında yapılması planı bazı ülkelerde yarış yapılmasına fırsat verse de, taraftarlar olmadan dahi F1 padoğunda binlerce insan yer alıyor.

Bir diğer karmaşık konu ise bazı ülke sınırlarının diğer ülkelere kapatılmış olması ya da belli ülkelerden insanların girişine izin verilmemesi veya zorunlu karantina uygulaması olması.

Bu uygulama muhtemelen yakın zamanda bitmeyecek. Bu durumda F1'in art arda 2 ya da 3 yarış yapma planı sıkıntıya düşecek.

Mesela şu anda Singapur, Rusya, Çin, Japonya ve Vietnam'a kısa vadede seyahat etmek imkansız ancak eylül ve kasım aylarında ne olacağını kimse tahmin edemiyor. Aynısı Kanada, Amerika, Meksika, Brezilya yani tüm Amerika kıtası yarışları için de geçerli.

F1'in kendi personelinin çoğu ve 7 takım İngiltere'den, iki takım İtalya'dan, bir takım İsviçre'den seyahat etmek zorunda. Pirelli ekibinin de İtalya'dan seyahat etmesi gerekiyor ancak gerekli olması halinde sadece Britanya'da yaşayan personelin kullanılabileceği belirtildi.

Bunlara ek olarak Honda'nın Japonya'dan gelebilecek personelini, Fransa ve İsviçre'den gelecek FIA personelini, farklı ülkelerde yaşayan pilotları ve farklı bireyleri de ekleyebilirsiniz. Kapalı kapılar arkasında seyircisiz yarışlar yapılsa ve medya olmasa dahi yarışa katılması gereken insan sayısı oldukça fazla.

Planlardan birisi, yarışlara katılması gereken tüm insanlar için özel uçuşlar ayarlamak ancak bu bile büyük zorlukları beraberinde getiriyor. Gidilecek ülkelerle prosedürün nasıl uygulanacağı konusunda görüşmeler yapılması gerekiyor.

Abu Dhabi ve Bahreyn gibi yarışların doğrudan devletler tarafından desteklendiği ülkelerde bu sorun olmayacaktır ancak Çin, Amerika ve Japonya gibi, F1 yarışının hükümetlerin pek ilgisini çekmediği yerlerde bu konu daha karmaşık bir hal alacaktır.

Ancak bu sorun sadece gidilecek ülkeler için geçerli değil. Yarışlara gidecek personellerin İngiltere ya da İtalya'daki evlerinden ayrılışları ve geri dönüşleri de sıkı karantina prosedürleri devam ederse zor olacak.

Doğal olarak büyük resme baktığımızda hemen hemen her şey F1'in kontrolü dışında olacak. Carey, haftalar ilerledikçe, ülkelerdeki kısıtlamaların hafiflemesinin kendilerine yardımcı olacağını umuyor.

Yarış organizatörleri bu durumda ödeme yapacaklar mı?



Carey'nin özellikle hüküm sürdüğü konu tüm taraflarla olan ticari anlaşmalar.

Takvim hikayesinde para paya sahip ve yarışların kapalı kapılar arkasında olsa da mümkün olan en hızlı şekilde en çok yarış yapılması bu açıdan büyük önem taşıyor. Yarış sayısı 15'in altına düşerse, F1 tüm sezon yayını için para ödeyen yayıncılara geri ödeme yapmak zorunda kalacak.

Bunun dışında F1'in DHL, Heineken gibi ana sponsorlarının takvim hakkında ne düşündüklerini, anlaşmaların nasıl olduğunu bilmiyoruz. Ancak şu açık ki onlar da markalarının reklamı için mümkün olduğu kadar fazla yarış olmasını istiyorlar.

Kısacası, yarışların yapılması F1, dolayısıyla takımlar için para akışı olacağı manasına geliyor.

Denklemin bir diğer yerinde yarış ücretleri yer alıyor. F1, bu olağan dışı koşullarda mümkün olan en yüksek geliri elde etmeyi planlıyor.

Takvimdeki 22 yarış, büyük ölçüde 22 farklı iş modeli demek.

Silverstone gibi bazı yarışlar tüzel kişiler tarafından düzenlenirken, birçok ülke yerel, bölgesel ya da ulusal yönetimler tarafından destekleniyor. Bazı yarışlar için önemli olan iki saatlik yarış yayını. Bu yarışlarda seyirci sayısı büyük önem taşımıyor. Yani yarışın yapıldığı şehir ya da ülkenin televizyonda reklamının yapılıyor olması önem taşıyor.

Ancak bazı yarışlar için seyirci sayısı önemli. Onlarda bilet satışları, yarışa gelen ve çevrede para harcayan turistler önem taşıyor.

&&&