Bu içeriğimizde, Formula 1 tarihinin en önemli araçlarından birisi olan McLaren MP4-1'i ve Formula 1 dahil genel olarak motor sporlarını nasıl değiştirdiğini inceleyeceğiz.

McLaren MP4-1 yarış kazanabilen bir araç olmakla kalmadı, kendisinden sonraki dönemin teknolojisine öncülük eden bir araç oldu. McLaren MP4-1'in sahip olduğu özellik sayesinde, o günden bu güne kadar muhtemelen çok sayıda pilot hayatta kalmayı başardı.

Peki o özellik neydi?

Tamamen karbon fiber monokok yani yaşam hücresine sahip olan McLaren MP4-1, 1981 Arjantin GP'de piste çıktı.

Günümüzde karbon fiber her yerde kullanılıyor ve onlar olmadan yarış aracı tasarlamak imkansız gibi görünüyor. Ancak daha inanılmaz olan şey, bu materyal ilk ortaya çıktığında, onun yarış araçlarına uygun olduğu konusunda duyulan şüpheydi.

Bunun ana sebebi, bazı takımların daha önce karbon fiberi araçlarında kullanmasıydı. McLaren'ın monokokun tamamında karbon fiber kullanmasından önce bu materyal sadece ağırlık tasarruflu belli alanlarda kullanılıyordu.

Bir çoğu onu nasıl doğru kullanacağını dahi bilmiyor, fiberglass üretimine benzer şekilde kullanmaya çalışıyordu.


John Watson, McLaren Ford, takım patronu Ron Dennis ve tasarım şefi John Barnard

Bu konuda McLaren'ın teknik patronu John Barnard, tarihi değiştiren isim oldu.

Karbon fiber üzerinde ilk çalışmalar aslında McLaren'da değil, Ron Dennis'in Formula 2 takımı olan Project Four Racing'de başlamıştı. Barnard, 1979'un sonunda Ron Dennis'in Project 4 ekibiyle araştırma ve geliştirme çalışmalarına başladı. Bu projede araç tasarımının temelinde karbon fiber monokok yer alacaktı.

Barnard, rakipleri karşısında avantaj kazanabilmek için çok dar bir monokoka sahip, böylece herkesten daha geniş Venturi kanallarına sahip olan bir araç tasarlamaları gerektiğini biliyordu. Bu sayede zemin etkisini maksimum seviyede kullanabilirlerdi.

Bu konuda kendilerini zorlayan parça materyaldi. O dönemde alüminyum kullanılıyordu ancak o materyal, ekibin zihninden geçen tasarım boyutları için aşırı esnekti. Çelik nispeten daha iyi sertliğe sahipti ancak o da çok ağırdı.

Takımın aradığı cevap karbon fiberdi ancak kimse o materyali Barnard'ın düşündüğü şekilde kullanmamıştı. Bunun için Barnard dışarıdan uzmanlarla çalıştı.

Bu konuda British Aerospace ile görüşüldü. O şirket bu proje karşısında heyecanlansa da, yardımcı olabilecek kaynaklara sahip olmadığını belirtti.

Ancak projenin oluşturacağı etkiye inanan British Aerospace şirketi, Barnard ve karbon fiber alanında devasa deneyime sahip olan havacılık mühendislerinden Arthur Webb'in birlikte çalışmasının önünü açtı.

Bu ikili, tek yönlü karbon fiber katmanlarının arasına alüminyum peteklerin yerleştirildiği karbon fiber monokokun çiziminde çalıştı.

Bu titiz planlama, sadece burulma sertliğini iyileştirip ağırlık tasarrufu sağlamadı, aynı zamanda motor gibi çok farklı bileşenlerin yapı içerisine yerleştirilmesinde, herhangi bir ödün vermeden daha iyi sonuçlar alınabileceğini gösterdi.

Bu yapının tasarlanmasının ardından, artık birisinin üretmesi gerekiyordu çünkü Project 4'un bunu yapması için ne gerekli tesisi, ne de yeterli parası vardı. Ron Dennis, İngiltere'de birçok uzman ile görüşse de sonuç alamadı.



Üstün gayret

Daha önceki McLaren döneminde Barnard ile çalışan Amerikalı Steve Nichols, bir araya gelirler. İkili, Barnard'ın son çalışması hakkında bira içerken konuşurlar. Barnard, Nichols'un her şeyi öğrenmesini istemediği için ona sadece daha hafif, daha sağlam ve daha ince bir şasi üretmeyi planladığını söyler.

Daha önce karbon fiber üzerinde çalışan Nichols'ün Barnard'ın hedefinde karbon fiber olduğunu anlaması çok uzun sürmez. Nichols bunun üzerine Barnard'a kendisinin çalıştığı Amerikalı Hercules Aerospace şirketini tavsiye eder.

Dennis ile çalışmanın kendilerine ticari açıdan fayda sağlayacağını fark eden Hercules Aerospace, çok geçmeden anlaşmayı kabul etti.

Bu şirket, alüminyum peteklerin üzerine karbon fiberin doğru bir şekilde yerleştirilmesinde ve sonrasında monokokun üretilmesinde yardımcı olacaktı. Burada üretilen monokok, daha sonra İngiltere'deki fabrikaya aracın oluşturulması için gönderilecekti.

Bu icat dönemi, Project 4'ün zor zamanlarına denk gelmişti. Takımın finansal açıdan çöküşü, Dennis için artık kontrolü zor bir hal almıştı.

Dennis, daha önce Marlboro ile kendi takımı için görüşme yapmış ancak reddedilmişti. Ancak bu dönemde Marlboro'nun McLaren'la olan ilişkisi de sallantıdaydı.

Marlboro için en iyi çözüm iki tarafın birleşmesiydi. Sigara şirketi, büyük sponsorluk anlaşmasına sahip olduğu uyuyan dev McLaren'ın tekrar kazanan bir ekip haline dönmesi için Dennis, Barnard ve karbon fiber monokok tasarımıyla birleşmesini istiyordu.

Karbon kopyalar


McLaren MP4/1 male mould

MP4'ün tüm monokoku dış kabuk, 3 perde ve bir adet takviye yapıdan yani 5 parçadan oluşuyordu. O döneme kadar yoğun bir şekilde kullanılan alüminyum şasinin ise en az % 50'si alüminyumdan oluşuyordu.

Bu yeni sihirli konsept karşısında herkes ikna olmamıştı. Takımlardan bazıları, araç üretiminde karbon fiberin bu kadar yoğun bir şekilde kullanılmasının uygulanabilirliğini sorguluyordu.

Ancak o senenin ilerleyen dönemlerinde John Watson'un Britanya GP'yi kazanmasının ardından rakip takımlar, bu konsepti takip etmeleri gerektiğini düşünmeye başladılar.

McLaren'ın karbon fiber monokok kullanması hakkında doğru karar verdiğini gösteren dönüm noktası 1981 İtalya GP oldu.

Watson'un geçirdiği büyük kaza sonrasında aracın arka tarafı tamamen koptu. Eğer karbon fiber monokok yerine alüminyum monokok olsaydı muhtemelen çok daha kötü bir son olacaktı.

Bu kazanın ardından diğer takımlar, McLaren aracıyla alakalı not almaya başladılar. Daha fazla, McLaren'ın bu materyali kullanmasını göz ardı edemezlerdi.

F1'de her şeyde olduğu gibi bu dönüşüm de hızlı oldu. O andan sonra herkes bu yapıya geçiş yapmaya başladı.

Barnard sadece F1'de değil, genel olarak tüm motor sporlarında öncü oldu. Daha güçlü, daha hafif ve daha güvenli olan bu materyal motor sporlarındaki tüm araçlarda kullanılmaya başlandı.

O andan sonra spor bir daha eskisi gibi olmadı. Barnard sadece çıtayı yükseltmedi, aynı zamanda oyunun şeklini de değiştirmiş oldu.


McLaren MP4/1 Ford Cosworth

&&&