Formula 1’in 2026 motorlarıyla birlikte start prosedürleri tartışma konusu olmaya devam ediyor. Yeni güç üniteleriyle getirilen karmaşıklık, tutarsızlık ve iddia edilen güvenlik risklerinin ötesinde, 2026 sezonunda startların ne kadar sıra dışı bir hâl aldığı pist üstünde çok daha belirgin şekilde gözlemleniyor.

Bu yıl pek çok yeniliğin devreye girmesiyle birlikte, pilotlar ve izleyenler için alışılmışın dışında deneyimler yaşanması şaşırtıcı değil. Vites kutusunun agresif biçimde birinci vitese düşürülmesi, devirlerin yükselmesi ve motor freninden kaynaklanan araç hareketleri bunun en iyi örneklerinden biri. Ancak, Formula 1 testlerinde gerçekleştirilen start denemeleri, tüm bu yenilikler arasında en dikkat çekici ve alışılmadık olanı olarak öne çıkıyor.

MGU-H Olmadan Startlar Nasıl Değişti?

Yeni güç ünitelerinde MGU-H’nin olmaması nedeniyle, turbo öncesinde elektrikli bir destek bulunmuyor. Bu nedenle, egzoz enerjisini artırmak ve türbini ideal çalışma hızına yaklaştırmak için pilotların uzun süre gazda kalması gerekiyor. Böylece, pilot gaz pedalına bastığında turbo gecikmesi en aza indiriliyor ve güç aktarımı daha hızlı gerçekleşiyor.

Barselona’daki testlerde çekilen start denemesi videoları, pilotların normalden birkaç saniye daha uzun süre gazda kaldığını, motorları yüksek devirde tuttuktan sonra aracı fırlattıklarını gösterdi. Bu alışılmadık durum, Bahreyn’de de devam etti ve pist üstünde bizzat gözlemlendiğinde çok daha tuhaf bir hâl aldı.

Takımların ve Pilotların Start Denemeleri

Araç start pozisyonuna geldiğinde, pilot debriyajı çekip birinci vitesi seçiyor, devirler yükseliyor ve araç, adeta sonsuz bir süre boyunca sabit şekilde yüksek devirde bekliyor. Bazı araçlar daha tiz ve rahatsız edici bir ses çıkarırken, özellikle Audi motorunun kulak tırmalayıcı bir sesi olduğu gözlemlendi. Bu, önceki yıllarda birkaç saniyelik kısa beklemelerden oldukça farklı bir tablo ortaya koyuyor.

Ferrari motorlu Haas ile ilk denemeyi yapan Ollie Bearman, kalkıştan önce motoru 11 saniyeden fazla süreyle yüksek devirde tuttu. Ancak, devirler sabit kalmıyor; Bearman’ın gaz pedalındaki küçük ayarlamaları, debriyajın kavrama noktasına yaklaşırken motor sesinde belirgin çatlamalara yol açtı.

Ardından Gabriel Bortoleto’nun Audi motorlu aracı geldi. Bortoleto, start öncesinde tam 13,5 saniye boyunca motoru yüksek devirde tuttu. Audi’nin egzoz sesi çok daha metalik ve yüksek frekanslıydı; Ferrari ve Mercedes motorlarına göre çok daha keskin ve temiz olmayan bir tınıya sahipti. McLaren’de Lando Norris’in kullandığı Mercedes motorunda ise egzoz sesi daha yüksek ve devir değişimleri daha belirgindi; bu farklılıklar büyük ölçüde pilotun kalkış için istediği devre ulaşma hızından kaynaklanıyor olabilir.

Lewis Hamilton’ın Ferrari ile yaptığı start denemesi, başka bir aracın geçmesini beklediği için sekteye uğrasa da, yaklaşık 15-16 saniye boyunca motoru yüksek devirde tutması dikkat çekti. Hamilton’ın bu kadar uzun beklemesi, muhtemelen sadece zamanlamayı kontrol etmesinden kaynaklanıyordu. Valtteri Bottas ise Cadillac ile start öncesi birkaç saniye bekledikten sonra toplamda 11 saniyelik bir yüksek devir süresiyle kalkış yaptı. Bu durum, Ferrari’nin daha küçük turbo gereksinimine sahip olduğu iddiasıyla da örtüşüyor.

Fabrika Ferrari aracının start prosedürü, müşteri takımlarına göre daha rafine. Motor sesi çok daha pürüzsüz, devirler daha tutarlı ve egzoz sesi oldukça bastırılmış durumda.

Honda motorlu Aston Martin ile Lance Stroll ise farklı bir tablo ortaya koydu. Stroll, start prosedürünü yeniden başlatmak zorunda kaldı ve gazdan çekildiğinde motorun neredeyse tekleme yapıyormuş gibi bir ses çıkardı. Yedi saniyelik bekleme süresinde ise motor, düşük ve boğuk egzoz sesiyle birlikte sürekli çatlamalar ve patlamalar üretti. Bu, Honda’nın diğer üreticilere kıyasla daha az yol kat ettiğini ve motorun henüz tam olarak rafine edilmediğini gösteriyor.

McLaren ise sekiz saniyelik gazda bekleme süresiyle, mevcut şartlarda son derece temiz bir motor sesi sunuyor. Kalkış öncesi debriyaj kavrama noktası ve devir tutarlılığı açısından en başarılı kombinasyon olarak öne çıkıyor.

En kısa kalkış süresi ise Red Bull motorlu Racing Bulls ile Liam Lawson’a ait. Sadece altı saniyelik bekleme süresinde, devirler sürekli yükselip alçaldı ve Red Bull’un karakteristik motor sesi dalgalandı; sonuç olarak kalkış biraz sönük gerçekleşti.

Bearman, başka bir start denemesinde ise yaklaşık altı saniyelik gazda bekleme sonrası kalkışta sorun yaşadı. Benzer şekilde, birkaç pilotun kalkışları da oldukça temiz olmaktan uzaktı. Üstelik henüz MGU-K’dan gelen 350kW’lık ek gücün devreye girdiği anlarda araçların nasıl tepki verdiği de tam olarak hesaplanmış değil. Tüm bu denemeler, test sürecinde startların ne kadar uzun, karmaşık ve tutarsız olduğunu gözler önüne serdi.

Pilotlar Start Prosedürünü Nasıl Değerlendiriyor?

Ollie Bearman, “Kesinlikle çok daha karmaşık ve biraz daha tutarsız. Şimdi gerçek startı yapmadan önce bekleme aşamasında çok daha uzun süre geçirmek gerekiyor ve bunu doğru yapmak adeta bıçak sırtı bir denge gerektiriyor. Yarım saniye erken ya da geç davranırsanız, sistem çalışmıyor. Yani oldukça karmaşık ve şu ana kadar start denemelerinde hiç tutarlı olamadık, bu biraz endişe verici. Ancak nedenini anlamaya başladıkça, motoru daha iyi tanıdıkça işlerin kolaylaşacağını düşünüyorum. Gaz pedalının konumu doğrudan motordan belli bir güç almak anlamına gelmiyor. Ayrıca belli bir hızda MGU-K’ya geçiş de söz konusu ve bunu doğru şekilde uygulamak oldukça zorlu. Herkes için zor olduğu kesin. Gridde herkesin 20 saniye boyunca devirleri dalgalandırdığını görmek, bu konuda yalnız olmadığımızı gösteriyor,” ifadelerini kullandı.

Tüm bu deneyimlerin ortak noktası, startların alışılmışın dışında, yüksek sesli ve agresif olması. Bu durum, pilotlar için de oldukça yabancı. Hatta bazı pilotlar, bu kadar uzun süre motoru yüksek devirde tutmanın motoru zorlayacağından endişe ediyor. Her ne kadar güç üniteleri yüksek toleransla üretilmiş olsa da, bu yeni prosedürün ne kadar alışılmadık olduğu dikkat çekiyor.

Zamanla bu durumun normalleşmesi ve televizyon yayınlarında izleyicilerin bu farkı çok fazla hissetmemesi bekleniyor. Ancak mevcut durumda, 2026 sezonuna özgü bu alışılmadık start prosedürüne hem takımların hem de izleyicilerin alışması gerekecek.

trf1.net