Aprilia, MotoGP’de Aktif Aerodinamiği Uygulayan İlk Üretici Oluyor

Aprilia, bu hafta sonu MotoGP’de aktif aerodinamik sistemini hayata geçiren ilk üretici olarak dikkatleri üzerine çekiyor. İtalyan üretici, bu yılki RS-GP motosikletlerinde, 15 yılı aşkın bir süre önce Formula 1’de ilk kez uygulanan ve sonrasında yasaklanan bir yöntemi andıran bir kural boşluğundan yararlanarak düzlük performansını artırmayı başardı.

Mevcut MotoGP teknik kurallarına göre, “aero gövde üzerindeki herhangi bir parça, aktif ayarlanabilirliğe imkân tanımayacak şekilde monte edilmelidir; bağlantı elemanları, rulmanlar ve kasıtlı olarak şekil/pozisyon/orientasyon değişikliğine izin veren herhangi bir tasarım yasaktır.” Bu nedenle, bazı yol motosikletlerinde mekanik olarak çalışan aerodinamik parçalar bulunsa da, bu tür bir sistem şimdiye dek grand prix yarışlarında kullanılmamıştı.

Ancak Aprilia, bu kuralı aşmanın yolunu, motosikletin aerodinamik parçalarının şeklini değiştirmek yerine, üzerlerinden geçen hava akışını ‘akışkan anahtarı’ (fluidic switch) ile yönlendirerek buldu. Bu sistemde hareketli bir mekanik parça kullanılmıyor; bunun yerine, sürücünün optimum aerodinamik pozisyona girdiğinde ön kolları aracılığıyla hava akışı kontrol ediliyor.

Bu yenilikçi cihaz, Şubat ayı başında Malezya’daki Sepang pistinde gerçekleştirilen sezon öncesi testlerde ilk kez Aprilia RS-GP üzerinde görüntülendi.

Aprilia, son yıllarda aerodinamik inovasyonun öncüsü konumunda yer alıyor. Daha önce bu alanda öne çıkan Ducati’den bayrağı devralan ekip, sadece düzlüklerde yere basma kuvveti üretmekle kalmayan, aynı zamanda ‘yer etkisi’ prensibiyle motosikletin frenleme ve viraj kabiliyetini artıran yeni grenaj tasarımlarına öncülük ediyor.

Bu gelişmeler, son dönemde motosikletin performansında önemli bir sıçrama yaratırken, özellikle 2025 sezonunun sonlarına doğru Marco Bezzecchi’nin RS-GP ile pistte en dengeli pakete sahip isimlerden biri olarak öne çıkmasında büyük rol oynadı. RS-GP’nin viraj kabiliyeti ve viraj içi hızı, Aprilia’nın bu alandaki en büyük avantajları arasında gösteriliyor.

Ancak Aprilia’nın aerodinamik paketi, motosikletin virajlarda daha hızlı olmasını sağlarken, ‘yer etkisi’ elemanlarının yan grenajın ikinci katmanında yer alması nedeniyle uzun düzlüklerde sürtünmeyi artırıyor ve bu da azami hızı olumsuz etkiliyor.

MotoGP padokundaki The Race kaynaklarına göre, Aprilia’nın yeni sistemi, grenajın üst kısmında sürücünün ön kollarıyla kapatabildiği bir hava kanalı oluşturuyor. Sürücü, hava akışını bu şekilde yönlendirerek, düzlüğe çıktığında yer etkisi kanadını devre dışı bırakabiliyor ve böylece daha düşük sürtünmeyle daha yüksek hızlara ulaşabiliyor.

Bu fikrin benzeri, 2010 Formula 1 sezonunda McLaren tarafından kullanılmıştı. Takım, aracın burnunda yer alan ve ana sponsor Vodafone’un logosundaki “f” harfinin üzerinde konumlanan bir hava girişiyle, kokpitten arka kanada hava yönlendiriyordu. Sürücüler, bu kanaldaki bir deliği kapatarak hava akışını arka kanada yönlendiriyor, bu da kanadın altındaki basıncı artırarak kanadı ‘devre dışı bırakıyor’ ve sürtünmeyi azaltıyordu. Neredeyse Aprilia’nın yeni sistemine benzer şekilde çalışan bu çözüm, o dönem Formula 1’in aktif aerodinamiğe dair kurallarına uygun olsa da, 2011 sezonu başında güvenlik gerekçesiyle yasaklanmıştı.

Diğer motor sporları serilerinde de benzer, insan tarafından aktive edilen aerodinamik çözümler görüldü. Örneğin, üç kez NASCAR Cup şampiyonu Joey Logano, 2024 yılında sıralama turlarında aracın camında oluşan sürtünmeyi azaltmak için ağlı bir eldiven kullanmış ve bu nedenle para cezası almıştı. NASCAR, 2026 sezonu için kurallarını değiştirerek sürücülerin ellerini cam ağına temas ettirmesini tamamen yasakladı.

Ancak Aprilia’nın çözümünün, sürücünün doğal ‘tucked-in’ pozisyonuna entegre edilmesi ve uygulamadaki ustalığı sayesinde, MotoGP’de benzer bir yasaklamanın gündeme gelmesi beklenmiyor.

Ayrıca, mevcut kurallar gereği her üreticinin sezon başına yalnızca bir aerodinamik güncelleme hakkı bulunuyor ve MotoGP, 2027’de yürürlüğe girecek yeni teknik kurallar öncesinde mevcut regülasyonların son yılında. Bu nedenle, Aprilia’nın geliştirdiği bu yenilikten bir süre boyunca tek başına faydalanması muhtemel görünüyor.

trf1.net